اموزش نرم افزارsdr map
ساعت ٥:٤٥ ‎ق.ظ روز یکشنبه ٢٥ مهر ۱۳۸٩   کلمات کلیدی: اموزش


 
فهرست:          
          
          
فصل اول: نگاه کلی          
 1-1مقدمه    1      
 1-2مراحل کلی کار جهت انجام هر پروژه نقشه برداری    2      
          
فصل دوم: نصب و پیکربندی برنامه          
 2-1نصب برنامه    4      
 2-2پیکربندی سیستم    4      
          
فصل سوم: ایجاد و انتخاب Job          
 3-1ایجاد Job    6      
 3-2انتخاب Job    6      
          
فصل چهارم: خواندن اطلاعات          
 4-1مقدمه    7      
4-2 خواندن اطلاعات از یک فایل نوشتاری    7      
          
فصل پنجم: منوهای مشترک          
 5-1مقدمه:    31      
Job 5-2    31      
Window 5-3    34      
Layer 5-4    35      
View 5-5    36      
Notepad 5-6    37      
          
فصل ششم: ویرایش اطلاعات          
 6-1مقدمه    38      
 6-2ویرایش نقاط    38      
 6-3افزودن دستی نقاط    39      
 6-3-1درج ارتفاع نقطه توسط نرم افزار    39      
 6-4چگونگی انتخاب نقاط    39      
6-5 حذف گروهی نقاط    40      
6-6 کپی کردن نقاط    41      
6-7 حذف نقاط دو گانه    41      
6-8گرفتن گزارش از نقاط    42      
 6-9ترانسفورماسیون    42      
 5-9-1ترانسفورماسیون به روش by points    42      
 6-9-2ترانسفورماسیون به روش by parameters    43      
 6-10شیفت ارتفاع    43      
6-11 کد گذاری نقاط    44      
 5-11-1کدگذاری نقاط فاقد کد    44      
 6-11-2تغییر کد نقاطی که دارای کد می باشد    44      
6-12  کلاسه بندی نقاط    44      
          
فصل هفتم: ترسیم عوارض          
 7-1مقدمه    46      
 7-2طراحی سمبل    46      
 7-3طراحی خط    48      
 7-4ترسیم دستی عوارض    48      
 7-4-1معرفی پیش فرض ها    49      
 7-4-2افزودن عوارض    49      
 7-5پاک کردن عوارض    52      
 7-6اعمال یک سری تغییرات    53      
          
فصل هشتم: منحنی میزان          
8-1 ترسیم منحنی میزان    55      
8-2 مدیریت نمایش منحنی میزان و یا مثلث بندی    55      
 8-3تصحیحات خطی و نقطه ای    55      
 8-3-1تصحیحات خطی    56      
8-3-2 منبع خطوط تصحیحی    56      
8-3-3 ذخیره خطوط تصحیحی    57      
 8-3-4تصحیحات نقطه ای    57      
 8-4احضار یک سطح    60      
 8-5ذخیره، کپی، تغییر نام و پاک کردن یک سطح    60      
 8-6امور ترسیمی    61      
 8-7تولید و چاپ نقشه    62      
 8-8اتصال و مقایسه دو سطح    62      
 8-8-1اتصال دو سطح    63      
 8-8-2مقایسه دو سطح    63      
 8-9اضافه کردن دستی نقاط به داخل نقشه توپوگرافی    63      
          
فصل نهم: شیت بندی و گرفتن خروجی          
9-1 مقدمه    65      
9-2 طراحی شیت استاندارد    65      
9-3 طراحی شبکه استاندارد    66      
 9-4شیت بندی    68      
 9-5تغییر فرامین    69      
9-6 چاپ    70      
 9-7بعد از SDRmap    70     

نگاه کلی                                                                                                                            1

نگاه کلی
 1-1مقدمه:
SDRmap از بخش های مختلفی تشکیل شده است که گاه با کمی سهل انگاری به کل آن SDRmap گفته   می شود. حال آن که نام کامل نرم افزار SDRmapping & Design است. این نرم افزار از زیربخشهایی (Modules) تشکیل شده است که عبارتند از:

SDRmap:
بخش مرکزی نرم افزار، که وظیفه خواندن و نوشتن و ویرایش اطلاعات، پردازش کدهای ویژه و کارهای کارتوگرافی را بر عهده دارد و دیگر بخش ها به صورت گزینه های فرعی در این پیکره اصلی به نمایش در می آیند.

SDRcad:
کارهای ترسیم عوارض نقطه ای و خطی و هاشور و افزودن لایه های مختلف توسط این بخش انجام می شود.

SDRcontour:
ترسیم منحنی میزان و فایل (Digital Terrain Model) DTM توسط این بخش انجام می شود. شاید بتوان ادعا کرد در زمینه سادگی و سرعت تهیه منحنی میزان، SDRmap هنوز کمتر رقیبی برای خود می یابد.

SDRprofile:
این بخش ویژه ترسیم پروفیل های طولی و عرضی است.

SDRvolume:
این بخش برای محاسبه احجام عملیات خاکی به کار می رود.

SDRcalc:
انجام محاسبات هندسی، تفکیک اراضی و سرشکنی پیمایش های شبکه ای در این بخش انجام می شود.

SDRdesign:
طراحی کامل مولفه های افقی و قائم مسیر، طراحی پروفیل تیپ و خط پروژه و ترسیم پروفیل های طولی و عرضی و محاسبه احجام عملیات خاکی و متره مسیر بر عهده این بخش از نرم افزار است.

توجه:
هر یک از زیر بخش های گفته شده در بالا به صورت یک گزینه در منوی کرکره ای Tools در نسخه 6.5 نرم افزار SDRmap مشاهده می شود که به کمک هر یک از آن ها یکی از اعمال بالا انجام می گردد.


نگاه کلی                                                                                                                            2

 1-2مراحل کلی کار جهت انجام هر پروژه نقشه برداری
در این بخش با مراحل کلی کار جهت انجام هر پروژه نقشه برداری در SDRmap آشنا می شوید. باید توجه داشته باشید که در اکثر پروژه ها به طور معمول برای ترسیم نقشه و انجام محاسبات لازم مراحل زیر طی می شود. که باید مراحل زیر به خوبی به خاطر سپرده شود تا کاربر بداند در هر لحظه کجای کار قرار دارد.

ایجاد gob
خواندن اطلاعات
Ø    فایل هایی که توسط سیستم های توتال استیشن و یا فیلد بوک و یا کارت حافظه جمع آوری شده اند. این اطلاعات در صورتی قابل انتقال به SDRmap می باشند که اولا به صورت دکارتی بوده و ثانیا با فرمت SDRmap هم خوانی داشته باشند.
Ø    فایل های نوشتاری که توسط ویرایشگرهای متنی مانند PE2 تهیه می شوند. محتویات این     فایل ها تنها می تواند شامل شماره نقاط،Ø     مختصات و کد باشد و بایستی با فرمت SDRmap      هم خوانی داشته باشند.
Ø    فایل هایی که به شکل تصنعی داخل SDRmap ایجاد می شوند.

ویرایش اطلاعات
Ø    افزودن نقاط
Ø    حذف نقاط
Ø    کپی نقاط
Ø    ویرایش نقاط و ....

·    پردازش
اتصال نقاط و درج عوارض
پردازش کدهای ویژه
ترسیم منحنی میزان
ترسیم پروفیل طولی و عرضی
محاسبه احجام
انجام محاسبات هندسی، سرشکنی پیمایش ها، تفکیک و تسطیح اراضی و ...
طراحی مولفه های افقی و قائم مسیر و طراحی خط پروژه و پروفیل های تیپ و ....

·    آمادگی برای تهیه نقشه
Ø    تهیه شیت استاندارد
Ø    تهیه گرید استاندارد

·    شیت بندی
Ø    تعیین مقیاس نقشه
Ø    تعیین مختصات مبدا شیت
نگاه کلی                                                                                                                            3

Ø    تعیین شیت و گرید استاندارد

·    چاپ
Ø    اتصال مستقیم یک پلاتر و یک چاپگر به کامپیوتر و تهیه نقشه
Ø    نمایش نقشه ایجاد شده بر روی صفحه مانیتور
Ø    ایجاد یک فایل Dxf و انتقال آن به برنامه های ترسیمی موسوم به Cad از قبیل Autocad و Microstation. در نهایت می توان فایل Dxf ایجاد شده را در محیط اتوکد باز خوانی کرده و به تکمیل بخش هایی از نقشه پرداخت. با توجه به عدم امکان فارسی نویسی در SDRmap،Ø     انتقال نقشه ها به این دو محیط و فارسی نویسی شدیدا توصیه می شود.























نصب و پیکربندی برنامه                                                                                                         4

نصب و پیکربندی برنامه
 2-1نصب برنامه
نصب نسخه اصلی SDRmap در محیط Dos پس از قرار دادن CD برنامه داخل رایانه و اجرای فرمان Install صورت می گیرد. لذا پنجره ای ظاهر می شود.
در این پنجره برنامه جهت نصب، آدرس دایرکتوری ذخیره برنامه را می پرسد (System directory) که در این جا به عنوان مثال مسیر F:\MAPSYS را معرفی می کنیم. و همچنین این که مایل هستیم از آحاد کدام کشور استفاده کنیم (Country). که در این جا ما کشور آلمان را که بر اساس سیستم متریک و واحد زاویه بر حسب گراد است و معمولا مناسب تر از بقیه کشور هاست را انتخاب می کنیم.
پس از تکمیل این پنجره با فشار کلید [F1] نصب برنامه آغاز می گردد. در انتها ممکن است برنامه متوجه شود که پارامتر های BUFFERS و FILES موجود در فایل Config.sys مناسب نبوده لذا از کاربر برای تغییر آن ها اجازه می خواهد.

توجه:
پس از نصب برنامه در محیط Dos جهت نصب نگارش 6.5 در محیط ویندوز بایستی از فرمان Start>run>F:\MAPSYS\Setup استفاده کنید.

2-2 پیکربندی سیستم
قبل از شروع به کار با SDRmap باید از هماهنگی واحدهای مورد استفاده مانند واحد زاویه، طول و ترتیب مختصات (x,y,z - y,x,z)، واحد حجم، چگونگی نمایش کیلومتراژ، چگونگی نمایش شیب، شکل ظاهری نرم افزار، تعریف چاپگر به نرم افزار و ... اطمینان حاصل کرد. در SDRmap نگارش 6.5 هنگام ورود به نرم افزار کلیه موارد پیکربندی به صورت زیر از کاربر پرسیده می شود.
لذا پس از نصب برنامه و ورود به نرم افزار پنجره ای به نام Configure units گشوده می شود.
در این قسمت می توان واحد طول (Distance)، واحد زاویه (Angle)، واحد دما (Temperature)، واحد شیب (Grade)، واحد حجم (Volume)، واحد مساحت (Area)، جهت (Bearings)، واحد فشار (Pressure) و فرمت نمایش کیلو متراژ (Chn format) را به دلخواه انتخاب نمود. بدیهی است با کلیک کردن بر روی هر گزینه از این پنجره می توان حالت مورد نظر را فعال نمود. پنجره فوق را Ok نموده تا وارد پنجره دیگری با نام Configure system شوید.
در پنجره فوق می توان نحوه نمایش مختصات (Coord .display order)، شمال آزیموت (Nth azmth)، شعاع زمین (Earth radius)، مقیاس نقشه به صورت پیش فرض (Default plan scale) و ضریب تغییرات طولی و ارتفاعی در پروفیل ها (Default vertical exaggertation ractor) را تنظیم نمود. به عنوان مثال عدد 10 در این قسمت نشان دهنده این است که اگر مقیاس طولی در پروفیل طولی 1000 باشد مقیاس ارتفاعی 100 در نظر گرفته شود. همچنین با وارد کردن 500 در قسمت Default plan scale برای مقیاس نقشه، نرم افزار هر جا که نیاز به تعریف مقیاس باشد، مقیاس 1:500 را به صورت پیش فرض در نظر می گیرد. این عدد در مواقع مورد نیاز می تواند تغییر کند. با کلیک کردن بر روی دکمه Ok پنجره دیگری با نام Configure interface باز می شود.


نصب و پیکربندی برنامه                                                                                                         5

در این پنجره می توان نرم افزار را از حیث ظاهر (نوع کارت گرافیکی به کار گرفته شده، چگونگی نمایش نوشتار، اندازه نوشتار، رنگ، نوع پیغام خطا، نوع موس به کار گرفته شده در نرم افزار، میزان حساسیت موس و ...) تنظیم نمود. با کلیک کردن بر روی دکمه  Okپنجره Printer setup باز خواهد شد.
در این پنجره می توان پارامترهایی از قبیل (پورت ارتباطی چاپگر به کامپیوتر، Baud rate و Parity، اندازه کاغذ و ...) را تنظیم نمود. با Ok کردن این پنجره به پنجره اصلی یعنی SDRmap & Design وارد می شویم.
در این جا پیکربندی سیستم به اتمام رسیده و از این پس نرم افزار تحت پیش فرض های وارد شده کار می کند. در صورت نیاز به تغییر پیش فرض های داده شده در مورد یک پروژه خاص می توان با کلیک کردن بر روی گزینه Configure system از پنجره بالا مراحل پیکربندی برنامه را مجددا تکرار نمود.























ایجاد و انتخاب Job                                                                                                             6

ایجاد و انتخاب Job
 3-1ایجاد Job
برای آنکه اطلاعات مختلف با هم امتزاج نیابند و جدا از هم ذخیره شوند، باید هر سری از اطلاعات مربوط به      پروژه های مختلف را جدا از هم در یک Job ذخیره کرد. Job ها در واقع نقش یک بانک اطلاعاتی را ایفا می کنند. در مرحله نخست این بانک اطلاعاتی خالی است که در مراحل بعدی با اطلاعات مناسب پر می شود. در ارتباط با Job تعدادی فایل ساخته می شوند که کلیه این فایل ها دارای یک پسوند (Extension) هستند که هنگام ساختن Job توسط کاربران تعیین می شود.
قبلا گفته شد پس از پیکربندی و ورود به نرم افزار پنجره ای با چهار گزینه گشوده خواهد شد.
در صورت نیاز به ایجاد یک Job جدید، از پنجره بالا گزینه Start a new job را فعال می کنیم.

توجه:
در صورتی که قبلا یک Job در نرم افزار ایجاد شده باشد پس از ورود مجدد به نرم افزار پنجره باز شده به شکل دیگری نمایش داده خواهد شد به طوری که این بار پنجره دارای پنج گزینه خواهد بود و جای گزینه های       Start a new job و Continue work on job … عوض خواهند شد. در این پنجره جهت کار بر روی آخرین Job به کار گرفته شده در نرم افزار بایستی گزینه Continue work on job … را انتخاب نمود.
بنابراین با انتخاب گزینه Start a new job از یکی از پنجره های گفته شده در بالا باکسی با نام                  Job initialization details باز می شود.
در این پنجره به غیر از موارد سطر اول و دوم که ورود اطلاعات الزامی است بقیه موارد (یا به اصطلاح فنی فیلدها) را می توان خالی گذاشت.
فیلد اول یا Job identifier، مربوط به پسوند فایل هایی است که در ارتباط با این Job ساخته خواهد شد. در این فیلد می توان یک پسوند 1 تا 3 کاراکتری وارد کرد. در محیط سیستم عامل می توان از روی این پسوند ها،      فایل های مربوط به Job مورد نظر را شناسایی نمود.
فیلد دوم مربوط به محل ذخیره اطلاعات مربوط به Job است که کاربر می تواند مسیر یک دایرکتوری و کشو را به برنامه معرفی کند. هر گاه این دایرکتوری وجود نداشته باشد، برنامه خود اقدام به ایجاد این دایرکتوری خواهد کرد.

 3-2انتخاب Job
جهت انتخاب یک  Jobموجود کافیست که در پنجره گفته شده در بالا بر روی گزینه Select an existing job کلیک نمود.
در این صورت برنامه لیستی از  Jobهای موجود در دایرکتوری جاری را نشان می دهد.
جهت انتخاب یک Job موجود در مسیر دلخواه (مثلا Job با پسوند MAS در مسیر E:MASSAHI) با استفاده از دکمه Directory در پایین پنجره فوق می توان مسیر جدید را وارد کرد و پس از زدن Enter لیستی از     Job های موجود به نمایش در آمده که به کمک ماوس و یا کلیدهای جهت نما، Job مربوطه را انتخاب و سپس با زدن کلید  Enterآن را فعال نمود.
پس از ایجاد و یا انتخاب یک Job وارد صفحه اصلی نرم افزار می شویم.


خواندن اطلاعات                                                                                                                  7

خواندن اطلاعات
 4-1مقدمه:
همان طوری که قبلا گفته شد اولین قدم در انجام یک پروژه، ایجاد یک Job می باشد. اما Job ایجاد شده در وهله اول خالی است که در این مرحله بایستی اطلاعات مختلفی را درون Job منتقل نمائیم. ماهیت این اطلاعات       می تواند صور مختلفی داشته باشد که در زیر به یکی از آن ها که کاربردی تر از روش های دیگر است اشاره       می شود:

توجه:
باید به این نکته توجه داشته باشیم که قبل از شروع کار و خواندن اطلاعات از یک فایل نوشتاری یک Folder را در داخل MAPDATA ایجاد می کنیم و داده ها را از داخل آن فراخوانی می کنیم. در این صورت هر کاری که در نرم افزار SDRmap بر روی این داده ها انجام گیرد در داخل اینFolder  ذخیره خواهد شد.

4-2 خواندن اطلاعات از یک فایل نوشتاری
به عنوان مثال فرض کنید فایلی با نام MASSAHI.DAT در شاخه C:\ به صورت زیر موجود باشد:
1   10194.4   10251.7   966.777 TP
2   10014.2   10213.7   979.79   TP
3   10060.9   10223.7   978.11   T
4   10030.3   10199.2   971.86   TP
5   10018.6   10214.7   980.2     TP
6   10024.3   10192.2   970.088 T
7   10018.4   10218.5   980.27   BLD
8   10046.9   1022.3     979.26     BLD
9   10018.7   10200.4   973.579 TP
10 10029.2   10220.6   979.36 TP
در این فایل ستون اول مربوط به شماره نقاط، ستون دوم مختص X، ستون سوم مختص Y، ستون چهارم مختص Z و ستون پنجم مربوط به کد نقاط می باشد. قبل از خواندن این فایل داخل نرم افزار، ابتدا بایستی اطمینان حاصل کرد که فرمت یا ترتیب اطلاعات در این فایل مطابق یکی از فرمت های قابل پذیرش در SDRmap باشد. این عمل از طریق مقایسه فرمت فایل اطلاعات با فایل Asciiin.dat که در دایرکتوری MAPSYS قرار دارد انجام        می شود. توجه داشته باشید که می توان با مرور فایل Asciiin.dat و انجام برخی تغییرات اندک فرمت مورد نیاز خود را ساخت.
به عنوان مثال فرمت Wildsoft به فرم زیر می باشد:

{WILDsoft format                                            }
Language WILDsoft

Define code
Uptonewline
End
Define record
pointname ',' easting ',' northing ',' height ',' code
خواندن اطلاعات                                                                                                                  8

End

Define input
*[record store newline]
End
در فرمت فوق هر خط باید شامل شماره نقطه،X،Y،Z،کد غیر قابل پردازش (description) و کد قابل پردازش (Code) باشد. حال اگر کاربر صلاح بداند می تواند عنوان شماره نقطه Pointname را از این فرمت حذف کند و در فایل اسکی نیز شماره نقطه را درج نکند. تغییراتی مانند ویرایش بخش های دیگر، جابه جائی آن ها و یا درج عناوین دیگر ممکن است، ولی عموما باعث خرابی فایل شده و تنها در صورتی که کاربر اطلاعات کافی در این زمینه دارد توصیه می شود. باید توجه داشت در این فرمت نیاز به ویرگول میان اطلاعات است ولی در برخی فرمت ها مانند Autocogo نیازی به ویرگول نمی باشد. در زیر تعدادی از فرمت های قابل قبول در SDRmap آمده است:

ASCII_VERSION 1.0

{------------------------------------------------------------}
{ SDRmap Coordinate format data input                        }
language SDRmap Coordinate

define uptoDquote
*~'"'
end

define description
uptoDquote
end

define code
uptoDquote
end

define input
*[pointname   newline
  easting     newline
  northing    newline
  height      newline
  uptoDquote '"' description newline
  uptoDquote '"' code
  store
  clrvars
  newline ]
End

{------------------------------------------------------------}

خواندن اطلاعات                                                                                                                  9

{ SDRmap Roading format data input                           }
language SDRmap Roading
define uptoDquote
*~'"'
end


define description
uptoDquote
end

define code
uptoDquote
end

define input
*[pointname   newline
  easting     newline
  northing    newline
  height      newline
  uptoDquote '"' code newline
  uptoDquote '"' description newline
  roadnumber newline
  chainage    newline
  offset
  store
  clrvars
  newline ]
end



{------------------------------------------------------------}
{ SDRmap pre v6.0 Roading format data input                  }
language Roading (pre v6)

define uptoDquote
*~'"'
end


define description
uptoDquote
end
define code
خواندن اطلاعات                                                                                                                  10

uptoDquote
end

define dummydesignht
[Null,#0.3]
end

define input
*[pointname   newline
  easting     newline
  northing    newline
  height      newline
  uptoDquote '"' code newline
  uptoDquote '"' description newline
  roadnumber newline
  chainage    newline
  offset      newline
  dummydesignht
  store
  clrvars
  newline ]
end



{------------------------------------------------------------}
{ SDRmap CGP survey format                                   }
language CGP survey format

define input
*[pointname ',' northing ',' easting ',' height store newline]
end


{------------------------------------------------------------}
{ SDRmap CGP XYZ format                                      }
language CGP XYZ format

define code
uptonewline
end

define record
pointname ',' easting ',' northing ',' height ',' code
end
خواندن اطلاعات                                                                                                                 11

define input
'1,1,1,1,1' newline
*[record store newline]
end

{------------------------------------------------------------}
{ MOSS GENIO (F10.3) data input format                       }

language MOSS GENIO (F10.3)
define easting
#10.3
end

define northing
#10.3
end

define height
#10.3
end

define code
....
end

define record
easting northing height uptonewline
store
end

define atendofline
*["^J","^M"]
end
define block
*[["     0.000     0.000" newline ,record] atendofline]
end

define headerline
"080," code newline
end

define input
clrvars
*[headerline block, newline]
end
خواندن اطلاعات                                                                                                                 12

{------------------------------------------------------------}

{ Civil soft input format                                    }
language Civilsoft

define code
newline
end

define star
*~'*' '*'
end

define elevation
[height star, star]
end


define record
clrvars ' STORE' pointname ',' northing ',' easting ',' elevation code
end

define input
*[record store]
end



{------------------------------------------------------------}
{ C&G data formats                                           }
language C&G Standard format

define uptoDquote
*~'"'
end

define description
uptoDquote
end

define descr
uptoDquote '"' description
end
define input
خواندن اطلاعات                                                                                                                 13

*[pointname ',' northing ',' easting ',' height ',' descr store newline]
end



{------------------------------------------------------------}
{ C&G data formats                                           }
language C&G with no quotes

define description
uptonewline
end

define input
*[pointname ',' northing ',' easting ',' height ','
  description store newline]
end



{------------------------------------------------------------}
{ Autocogo                                                   }
language Autocogo format

define description
uptonewline
end
define input
*[pointname easting northing height description store newline ]
end



{------------------------------------------------------------}
{ CLM                                                        }
language CLM format

define input
*["PNT " pointname easting northing store newline ]
end


{------------------------------------------------------------}
خواندن اطلاعات                                                                                                                 14

{ MTI                                                        }
language MTI format

define uptoDquote
*~'"'
end

define description
uptoDquote
end

define descr
uptoDquote '"' description
end

define input
*[pointname ',' easting ',' northing ',' height ',' descr store newline]
end



{------------------------------------------------------------}
{ Abacus/MTI format                                          }
language Abacus/MTI format

define uptoDquote
*~'"'
end

define description
uptoDquote
end

define code
*~';'
end

define cd
uptoDquote '"' code ';'
end


define input
*[pointname ',' northing ',' easting ',' height ','
 خواندن اطلاعات                                                                                                                 15

 cd description store newline]
end



{------------------------------------------------------------}
{ Digicad format                                             }
language DIGICAD format

define record
pointname easting northing height
end

define input
*[record store newline]
end



{------------------------------------------------------------}
{ Pacsoft formats                                            }
language PacSoft

define code
uptonewline
end
define input
*[pointname ',' northing ',' easting ',' height ','
  code store newline]
end



{------------------------------------------------------------}
{ WILDsoft format                                            }
language WILDsoft

define code
uptonewline
end

define record
pointname ',' easting ',' northing ',' height ',' code
end
خواندن اطلاعات                                                                                                                 16

define input
*[record store newline]
end



{------------------------------------------------------------}
{ Geotop format, also supports pytha                         }
language Geotop

define easting
#0.3
end

define northing
#0.3
end

define height
#0.3
end

define record
pointname easting northing height uptonewline
store
end

define atendofline
*["^J","^M"]
end

define input
clrvars
*[record, newline]
end



{------------------------------------------------------------}
{ Strada format 1                                            }
language Strada

define code
#L9
خواندن اطلاعات                                                                                                                 17

end

define easting
#0.9
end

define northing
#0.9
end

define height
#0.9
end

define record
code easting northing height newline
store
end

define atendofline
*["^J","^M"]
end

define input
clrvars
*[record, newline]
end



{------------------------------------------------------------}
{ Contour file data input format                             }
language Contour file

define easting
#0.3
end

define northing
#0.3
end

define height
#0.3
خواندن اطلاعات                                                                                                                 18

end

define record
easting northing uptonewline newline
store
end

define atendofline
*["^J","^M"]
end

define block
[*[record] atendofline]
end

define headerline
"Contour Height" height newline newline newline
end

define input
clrvars
*[headerline block, newline]
end


{------------------------------------------------------------}
{ DXF file input                                             }
language DXF coord input

define 3Drec
" 10"    newline
easting  newline
" 20"    newline
northing newline
" 30"    newline
height   newline
end

define 2Drec
" 10"    newline
easting  newline
" 20"    newline
northing newline
end

خواندن اطلاعات                                                                                                                 19

define 3Dline
" 11"    newline
easting  newline
" 21"    newline
northing newline
" 31"    newline
height   newline
end

define 2Dline
" 11"    newline
easting  newline
" 21"    newline
northing newline
end

define block
[3Drec, 2Drec, 3Dline, 2Dline] store
end

define input
*[[clrvars block], newline]
end


{------------------------------------------------------------}
{ SDRmap Coordinate format data input                        }
language Coordinate ( No " )

define description
uptoNewLine
end

define code
uptoNewLine
end

define input
*[pointname   newline
  easting     newline
  northing    newline
  height      newline
  description newline
  code
  store
  clrvars
 خواندن اطلاعات                                                                                                                 20

 newline ]
end



{------------------------------------------------------------}
{ SDRmap Roading format data input                           }
language Roading ( No  " )

define description
uptoNewLine
end

define code
uptoNewLine
end

define input
*[pointname   newline
  easting     newline
  northing    newline
  height      newline
  code        newline
  description newline
 roadnumber  newline
  chainage    newline
  offset
  store
  clrvars
  newline ]
end



{------------------------------------------------------------}
{ SDRmap pre v6.0 Roading format data input                  }
language Road (pre v6, No ")

define description
uptoNewLine
end

define code
uptoNewLine
end
خواندن اطلاعات                                                                                                                 21

define dummydesignht
[Null,#0.3]
end

define input
*[pointname   newline
  easting     newline
  northing    newline
  height      newline
  code        newline
  description newline
  roadnumber  newline
  chainage    newline
  offset      newline
  dummydesignht
  store
  clrvars
  newline ]
end



{------------------------------------------------------------}
{ SDRmap TOPOJIS format data input                           }
language TOPOJIS

{                                                            }
{ TOPOJIS                                                    }
{                                                            }
{ file has format                                            }
{ point # :X=xxxxx,Y=yyyyy[,Z=zzzzz][,Code]NL                }
{                                                            }
{point number may be alhpa numeric                           }
{                                                            }


define description
*~":"
end

define code
uptonewline
end

define pointname
خواندن اطلاعات                                                                                                                 22

#0.4
end

define easting
#0.4
end

define northing
#0.4
end

define record
[ [ pointName, Description] ":X=" easting ",Y=" northing
  [[ ",Z=" height ["," code , UptoNewline ] , ["," code ] , UpToNewline ]]]
end

define input
*[clrvars record store newline]
END



{------------------------------------------------------------}
{ TRIMNET log file NEE coordinate format data input          }
{                                                            }
{ This format enables the COORDS.LOG file produced by        }
{ Trimvec-Plus's TRIMNET to be read provided that a map      }
{ projection is selected in TRIMNET.  Written for Trimvec-   }
{ Plus Rev. E.                                               }
language TRIMNET Coordinate

define distance_units
"metres"
end

define description
#L11
end

define token
*' ' *~' '
end

define skiptokens
token token token
خواندن اطلاعات                                                                                                                 23

end

define records
*[pointname   skiptokens northing newline
  description skiptokens easting  newline
              skiptokens height   newline
  store clrvars newline]
end

define title
'POINT ' newline newline
end

define input
*[title records,newline]
end



{------------------------------------------------------------}
{ TRIMNET Plus log file NEE coordinate format data input     }
{                                                            }

{ This format enables the COORDS.LOG file produced by        }
{ Trimvec-Plus's TRIMNET to be read provided that a map      }
{ projection is selected in TRIMNET.  Written for Trimvec-   }
{ Plus Rev. E.                                               }
language TRIMNET+ Coordinate

define distance_units
"metres"
end

define description
uptonewline
end

define token
*' ' *~' '
end

define skiptokens
token token token
end

خواندن اطلاعات                                                                                                                 24

define skipgeoid
['    GEOID' newline newline,newline]
end

define records
*[*' ' pointname description newline
              skiptokens northing newline
              skiptokens easting newline
              newline
              skiptokens token height  newline
              skipgeoid
              store clrvars]
end

define title
'POINT ' newline newline
end

define input
*[title records,newline]
end


{------------------------------------------------------------}
{ TRIMNET log file LLH coordinate format data input          }
{                                                            }
{ This format enables the COORDS.LOG file produced by        }
{ Trimvec-Plus's TRIMNET to be read provided that a          }
{ geographic coordinate system is selected in TRIMNET.       }
{ Written for Trimvec-  Plus Rev. E.                         }
{ NOTE:  The longitude define uses the '-'format directive.  }
{ The purpose of this is to change the sign of the longitude.}
{ Normally postions West of Greenwich these are -ve but      }
{ TRIMNET outputs these as +ve.  This template is making the }
{ adjustment to return these to conventional values prior to }
{ updating the database. For users who require the           }
{ conventional sign associated with the longitudes, use a    }
{ text editor to remove the - after the string               }
{ #PDDDّMM'SS.SSSSSS"                                        }
language TRIMNET LatLong

define WGS84
end

define distance_units
خواندن اطلاعات                                                                                                                 25

"metres"
end

define latitude
#PDDDّMM'SS.SSSSSS"
end

define longitude
#PDDDّMM'SS.SSSSSS"-
end

define description
#L9
end

define token
*' ' *~' '
end

define dummylatlong
#PDDDّMM'SS.SSSSSS"
end

define skip1
token dummylatlong token
end

define skip2
token token token
end

define records
*[pointname skip1 latitude  newline
  description skip1 longitude newline
              skip2 EllipsoidHeight    newline
  store clrvars newline]
end

define title
'POINT ' newline newline
end

define input
*[title records,newline]
خواندن اطلاعات                                                                                                                 26

end



{------------------------------------------------------------}
{ TRIMNET Plus log file LLH coordinate format data input     }
{                                                            }
language TRIMNET+ LatLong
define pointname
uptospace
end

define WGS84
end

define distance_units
"meters"
end

define latitude
#PDDDّMM'SS.SSSSSS"
end

define longitude
#PDDDّMM'SS.SSSSSS"-
end

define description
uptonewline
end

define token
*' ' *~' '
end

define dummylatlong
#PDDDّMM'SS.SSSSSS"
end

define skip1
token dummylatlong token
end

define skip2
خواندن اطلاعات                                                                                                                 27

token token token token
end

define skipgeoid
['    GEOID' newline newline,newline]
end

define records
*[*' ' pointname description newline
              skip1 latitude  newline
              skip1 longitude newline
              skip2 EllipsoidHeight    newline
              newline skipgeoid
              store clrvars]
end

define title
['POINT ' newline newline]
end

define input
*[title records, newline]
end


{------------------------------------------------------------}
{ Format for input from NADCON Report                        }
{ NOTE: NADCON expects longitudes west of Greewich to be +ve }
language NADCON Report

define latitude
#PDDD MM SS.SSSSS
end

define longitude
#PDDD MM SS.SSSSS-
end

define getlatlong
newline newline newline '  NAD 27 datum values:'
latitude longitude store clrvars
end

define input
*['  Station name:' pointname getlatlong, newline]
خواندن اطلاعات                                                                                                                 28

end



{------------------------------------------------------------}
{ Format for input from GEOID Report                         }
language GEOID Report

define distance_units
"metres"
end

define delta_height
#0.3-
end

define getdeltaheight
newline newline newline newline newline
#L60 delta_height store clrvars
end

define input
*['  Station Name:' pointname getdeltaheight, newline]
end


{------------------------------------------------------------}
{ Format for input from ArcInfo PTS file                     }
language ArcInfo PTS file

define pointname
#N10
end

define easting
#15.5
end

define northing
#15.5
end

define input
clrvars
خواندن اطلاعات                                                                                                                 29

*[pointname easting northing store clrvars newline]
end
حال برای خواندن فایل اطلاعاتی C:\MASSAHI.DAT به شرح زیر اقدام می نماییم:

ورود به نرم افزار و ایجاد یا انتخاب Job مورد نظر
استفاده از دستور Tools>Import/Export>Write/Read ASCII. با استفاده از دستور فوق   پنجره ای با نام  Write or read ascll fileباز می شود.
در این پنجره بایستی تنظیمات لازم را انجام داد. مقابل عنوان Action با کلیک کردن گزینه Receive را انتخاب کنید. در مقابل Input format فرمت مناسب را بر می گزینیم (با توجه به فایل MASSAHI.DAT فرمت مناسب Autocogo format می باشد). در مقابل Input filename نام و مسیر فایل اطلاعاتی را درج          می کنیم (C:\MASSAHI.DAT)، سپس با کلیک بر روی دکمه Ok در صورتی که فرمت فایل مناسب بوده و مسیر و نام آن درست وارد شده باشد، شماره انداز پایین صفحه نمایش پیشرفت خواندن اطلاعات را نشان خواهد داد. در غیر این صورت پیغام No points found in file مشاهده می گردد که لازم می شود یک بار دیگر مسیر و فرمت درست را انتخاب کنیم. هنگام خواندن نقاط باید توجه داشت که SDRmap نقاط را با شماره نقطه آن ها می شناسد و شماره نقاط تکراری در این نرم افزار ممنوع هستند.
بسته به مورد تنظیم در مقابل Duplicat point action موارد زیر بروز می کند:
- Overwrite                                ( حذف نقطه قدیمی و درج نقطه با شماره تکراری اخیر)
-                                    Update (بسته به فرمت تنها برخی از فیلدهای نقطه تکمیل می شوند)
-                 Rename(Renumber) (نقطه تکراری اخیر تحت شماره یا نام جدیدی ذخیره خواهد شد)
- Query                                      (در صورت مشاهده نقطه تکراری، برنامه از کاربر در خواست تصمیم گیری می کند)
-                                   Discard (نقطه تکراری اخیر نادیده گرفته می شود)
باید توجه داشت برای فرمت هایی که شماره نقطه در آن ها پیش بینی نشده است با درج یک شماره در مقابل (number) First point name می توان با نظمی دلخواه، نقاط را به شماره نقطه ای دلخواه نسبت داد.
اگر مشکلی در فرمت و یا انجام هر یک از مراحل فوق وجود نداشته باشد، باید نقاط را روی صفحه نمایش مشاهده نمود. گاهی اوقات برای دیدن نقاط نیاز هست از گزینه Window>Mooz All استفاده کرد.
عکس عمل Receive، عمل Create است یعنی می توان از نقاط موجود در Job یک فایل ASCII تهیه کرد که این امر جهت انتقال اطلاعات به نرم افزار دیگر و کاربرد های خاص دیگر انجام می پذیرد.
در قسمت Output format فرمت فایل ایجاد شده و در قسمت Output filename مسیر و نام فایل ایجاد شده (D:\print.txt) را وارد می کنیم.
قسمت های Primary sort field و Secondary soft field در پنجره فوق نشان می دهد که نقاط ابتدا بر اساس شماره و سپس بر اساس Y مرتب شده اند. در صورت دلخواه می توان با کلیک کردن بر روی هر قسمت حالت دلخواه را انتخاب نمود. قسمت Null value اجازه می دهد که مشخصات وارد شده در این قسمت به جای مقادیر Null های مشاهده شده از نقاط موجود در Database در داخل فایل نوشتاری قرار گیرند. مقادیر Null به قسمت هایی گفته می شوند که دارای هیچ مشخصه و یا مقادیری نیستند. پس از انجام تنظیمات بالا با کلیک کردن روی دکمه Select points پنجره دیگری  گشوده می شود.
در این پنجره با کلیک کردن بر روی دکمه All و انتخاب همه نقاط موجود در Database و در نهایت با دو بار Ok کردن می توان یک فایل خروجی با نام و فرمت وارد شده ایجاد نمود.
خواندن اطلاعات                                                                                                                 30

گزینه دیگر Action گزینه Convert است. این گزینه فایل را از فرمتی به فرمت دیگر تبدیل می کند. با انتخاب این گزینه پنجره ای با نام Write or read Ascll file باز می شود.
همانند بالا در قسمت های Input format و Input filename فرمت و مسیر فایل ورودی و در قسمت های Output format و Output filename فرمت و مسیر فایل خروجی مشخص شده و در نهایت بایستی دکمه Ok را کلیک نمود.
































منوهای مشترک                                                                                                                 31

منوهای مشترک
 5-1مقدمه:
در صورتی که بخواهیم استفاده صحیح و اصولی از نرم افزار SDRmap داشته باشیم بایستی محیط ویرایشی خود را به خوبی بشناسیم. لذا در این جا منوهائی که در کل برنامه مشترک هستند را توضیح می دهیم. این منوها عبارتند از:
Job
Window
Layer
View
Notepad
بکارگیری صحیح و درست منوهای فوق کاربر را در انجام هدف خود یاری خواهد کرد. هر یک از منوهای فوق را  می توان با بردن نشانگر ماوس بر روی آن و کلیک سمت چپ فعال نمود. راه دیگر، استفاده از صفحه کلید می باشد. به این صورت که به عنوان مثال جهت فعال نمودن منوی Layer کافیست که کلید های Alt+L را همزمان فشار داد.

Job 5-2
گزینه های مختلف این منو عبارتند از:

New
این گزینه برای ایجاد یک Job جدید به کار می رود. عمل این گزینه مشابه عمل گزینه      Start a new job می باشد که قبلا در مورد آن توضیح داده شد.

Open
برای انتخاب یک Job موجود از این گزینه استفاده می شود. عمل این گزینه مشابه عمل گزینه                 Select an exiting job می باشد که در مباحث قبلی در مورد آن بحث شد.

Save data
از این گزینه جهت ذخیره اطلاعات استفاده می شود.

Change job headings
گفتیم که در موقع ایجاد Job ورود اطلاعات مربوطه به جز موارد گزینه اول و دوم که لازم و ضروری است سایر موارد سلیقه ای بوده و در مواقع غیر ضروری می تواند خالی باشد.
در این حالت در مرحله دیگری توسط گزینه فوق می توان موارد خالی را با اطلاعات مورد نیاز پر نمود. با اجرای این گزینه پنجره ای به نام Headings for job MA2  باز می شود.که در پنجره فوق می توان سایر مشخصات مربوط به Job را وارد نمود. اطلاعات وارد شده تاثیری بر روند کار نداشته و فقط برای شناسائی بیشتر Job مورد استفاده قرار می گیرد.


منوهای مشترک                                                                                                                 32

Job maintenance
توسط این گزینه می توان عملیات های مختلفی را (کپی گرفتن، پاک نمودن، اتصال دو Job و ...) بر روی Job انجام داد. این گزینه شامل زیر گزینه های زیر می باشد:

Rebuild job
در صورتی که Job به هر دلیل ممکن آسیب دیده باشد با استفاده از گزینه فوق می توان Job آسیب دیده را ترمیم نمود.
Copy job
گرفتن کپی از Job مورد نظر در مراحل مختلف کاری به کاربران توصیه می شود. زیرا بارها اتفاق افتاده که به خاطر عدم دقت و سهل انگاری پروژه هائی را مجددا انجام داده ایم. لذا جهت گرفتن جاب پشتیبان فرمان زیر را اجرا     می کنیم:
Job>Job maintenance>Copy job
در پنجره  Copy jobدر فیلد New Job ID پسوند Job پشتیبان را وارد کرده و در قسمت           Directory to store job in می توان مسیر ذخیره Job پشتیبان را معرفی نمود. بایستی دقت شود در این قسمت نرم افزار نمی تواند دایرکتوری جدید را بسازد. یعنی بایستی قبلا دایرکتوری موجود باشد تا بتوان Job پشتیبان را داخل آن ذخیره نمود. بدیهی است ایجاد یک Job پشتیبان با همان پسوند در همان دایرکتوری جاری غیر ممکن می باشد.

Delete job
با این گزینه می توان Job مورد نظر را پاک کرد. در این صورت پنجره ای به نام                             Available jobs in directory باز می گردد که بایستی در این پنجره Job دلخواه را انتخاب و Ok نمود.
توجه داشته باشید که پاک کردن Job جاری غیر ممکن می باشد. دراین پنجره به عنوان مثال اگر فرض کنید که Job جاری MA1 باشد جهت پاک کردن آن ابتدا Job دیگری مثلا MA2 را فعال نموده و پس از انتخاب مجدد گزینه Delete job از لیست Job ها، Job مورد نظر که همان MA1 می باشد را انتخاب و Ok نمائید.

o    توجه:
آخرین Job پاک شده را می توان توسط گزینه Undelete job احیا نمود. اما در صورتی که پس از پاک کردن Job مورد نظر، آن را توسط گزینه Purge delete job از حافظه مجازی کامپیوتر نیز حذف کنیم دیگر          نمی توانیم با گزینه Undelete job آن را احیا کنیم.

Merge job
معمولا در پروژه های بزرگ در صورتی که تعداد نقاط زیاد باشد، جهت تسریع کار و جلوگیری از شلوغی نقشه، نقاط را به دو یا چند قسمت تقسیم کرده و هر قسمت را در یک Job وارد می کنیم و در انتها Job ها را با هم ترکیب می نمائیم. بنابراین در حالی که در Job اول قرار داریم مسیر زیر را فعال می کنیم:
Job>Job maintenance>Merge jobs
در این صورت پنجره ای باز می شود.
در این پنجره Job دوم را انتخاب کرده و با زدن دکمه Ok، Job دوم به  Jobجاری متصل می شود. در صورتی که Job دوم در مسیر دیگری موجود باشد می توان مسیر فوق را در قسمت Directory معرفی نمود.
منوهای مشترک                                                                                                                 33

Archive job
با استفاده از این گزینه می توان یک پشتیبان از Job جاری داخل دیسکت تهیه نمود.
در پنجره باز شده توسط این گزینه، ابتدا دیسکت را داخل درایو A قرار داده و سپس نام و مسیر Job مورد نظر را در قسمت Job to be archived وارد نموده و در انتها Ok کنید. در اینحالت اطلاعات داخل دیسکت می گردند. در صورتی که ظرفیت Job از یک دیسکت بیشتر باشد، پس از تکمیل اطلاعات دیسکت اول پیغام Disk is full ظاهر می شود. در اینحالت دیسکت اول را از داخل درایو بیرون آورده و دیسکت دیگری را داخل آن قرار دهید و سپس دکمه Enter را بفشارید. به همین ترتیب عمل کرده تا اینکه کل Job به داخل دیسکت ها کپی شوند. به همین ترتیب می توان از فایل های کتابخانه (Library files) نیز پشتیبان تهیه نمود. فایل های کتابخانه ای شامل کدهای مربوط به عوارض مسطحاتی، سمبل ها و انواع خطوط و غیره می باشد.

Restore archive
با استفاده از این گزینه می توان Job پشتیبان موجود در دیسکت (یا دیسکت ها) را به داخل هارد کامپیوتر منتقل نمود.
پس از قرار دادن دیسکت پشتیبان در داخل درایو A و معرفی مسیری جهت ذخیره Job فوق درون آن با زدن دکمه Ok اطلاعات از دیسکت به هارد کامپیوتر منتقل می گردند. اگر Job پشتیبان در بیش از یک دیسکت ذخیره شده باشند، در این صورت این دیسکت ها به صورت پی در پی از کاربر درخواست می شود.

·    Configure
جهت پیکربندی سیستم نرم افزار SDRmap از این گزینه استفاده می شود. با تعدادی از زیر گزینه های آن قبلا آشنا شدیم. در این جا به زیر گزینه دیگر آن که Save option می باشد می پردازیم.
توسط این گزینه می توان به نرم افزار تعریف نمود که ذخیره اطلاعات به چه صورتی انجام شود. در صورتی که بخواهیم ذخیره اطلاعات به صورت اتوماتیک انجام شود بایستی در پنجره  Save optionsگزینه                Time interval auto save را در حالت Yes انتخاب کرده و در قسمت Time interval فاصله زمانی جهت ذخیره اطلاعات را بر حسب دقیقه وارد نمائیم. انتخاب حالت Yes برای گزینه Prompt before auto save موجب می شود که قبل از ذخیره اطلاعات پیغام Confirm auto save ظاهر شود.

Print
این گزینه خود شامل سه زیر گزینه دیگر می باشد.
در صورتی که زیر گزینه Print to notepad روشن باشد در صورت گرفتن گزارش، این گزارش را می توان به دفترچه یادداشت (Notepad) موجود در نرم افزار ارسال کرد. با فعال بودن زیر گزینه Print to printer، گزارش مستقیما به چاپگر ارسال می شود و با زیر گزینه Setup printer می توان تنظیمات مربوط به چاپگر را انجام داد.

Statistics
توسط این گزینه می توان از تعداد نقاط موجود در Database و سایر اطلاعات مربوط به Job جاری اطلاع حاصل نمود.



منوهای مشترک                                                                                                                 34

System report
با فعال نمودن این گزینه می توان از سیستم نرم افزار SDRmap و سایر اطلاعات مربوط به سیستم کامپیوتری گزارش تهیه نمود. این گزارش می تواند به چاپگر یا تحت یک فایل ذخیره شود.

About
این گزینه اطلاعاتی در مورد نرم افزار SDRmap ارائه می دهد.

Exit
جهت خروج از نرم افزار از این گزینه استفاده می شود.

Window 5-3
این گزینه شامل زیر گزینه های زیر می باشد:

Zoom
توسط این گزینه می توان بخشی از صفحه نمایش را با درشت نمائی بیشتر دید. با انتخاب گزینه فوق پنجره قرمز رنگی بر روی صفحه گرافیکی به نمایش در خواهد آمد. با کلیک نشانگر ماوس بر روی گوشه پائین و سمت چپ پنجره فوق، می توان آن را جابجا و با کلیک بر روی گوشه بالا و سمت راست آن می توان پنجره را کوچک و بزرگ نمود. پس از به دست آوردن اندازه و مکان دلخواه Ok کنید. مراحل Zoom عملا بلا انتها می تواند تکرار شود.

Mooz
پس از بارها انجام Zoom برای باز گشت به درشت نمائی یک مرحله قبل، از این گزینه استفاده می نمائیم.

Mooz all
در صورتی که بخواهیم به مرحله آغازین برسیم و کلیه نقاط Database را مشاهده کنیم از این گزینه استفاده   می نمائیم.

Pan
از این گزینه جهت جابجائی نقشه استفاده می شود. در این صورت پنجره  Select new centre of windowباز می شود.
 
در این حالت با کلیک کردن بر روی مکانی از صفحه و یا وارد کردن شماره نقطه ای در قسمت Point نقشه جابجا شده، به طوری که نقطه مورد نظر در مرکز صفحه گرافیکی قرار می گیرد. در ضمن با استفاده از کلیدهای جهت نمای  می توان نقشه را در جهت دلخواه جابجا نمود. علاوه بر جابجائی می توان با استفاده از کلیدهای Zoom in و Zoom out بزرگنمائی نقشه را نیز تغییر داد. پس از حصول جابجائی مناسب Ok را     می زنیم.




منوهای مشترک                                                                                                                 35

Refresh
برخی از اوقات هنگام ترسیم و پاک کردن خطوط، به نظر می رسد که بعضی از خطوط چند باره شده اند و به صورت خط چین در آمده اند که در واقع چنین نیست. برای احیای این خطوط و یا اشکال از گزینه فوق استفاده   می شود.

Resize
در نگارش 6.5 همه گزینه ها از طریق منوی کرکره ای انتخاب می شوند. در صورتی که بخواهیم محیط کاری را تغییر دهیم و به شکل نگارش 5.5 در آوریم با انتخاب این گزینه کادر آبی رنگ در اطراف صفحه به نمایش در خواهد آمد. با کلید ممتد نشانگر ماوس بر روی این کادر و حرکت آن می توان شکل صفحه گرافیکی را تغییر داد.
Plan form
توسط این گزینه می توان قبل از گرفتن خروجی چگونگی نمایش اطلاعات را با توجه به مقیاس و شیت معرفی شده در پنجره  Select plan formکنترل نمود. در مورد ایجاد و انتخاب شیت در بحث های بعدی صحبت خواهد شد.

Measure distance
توسط این گزینه می توان فاصله و ژیزمان بین دو نقطه را به دست آورد.
با معرفی دو نقطه در قسمت های Point علاوه بر این که مختصات نقاط به نمایش در آمده، طول و آزیموت دو نقطه نیز محاسبه شده و در قسمت های Distance و Azimuth ظاهر می گردند.

Layer 5-4
مفهوم لایه به این صورت است که می توان چند کاغذ شفاف را بر روی یکدیگر قرار داد به طوریکه قسمت های مختلف یک نقشه را در هر یک از این کاغذ ها ترسیم نمود. و بنا به مقتضیات آن لایه را خاموش و روشن کرد و در محیطی خلوت تر کار ویرایشی را پی گرفت. این امر هم برای سهولت نقشه کشی و هم برای جلوگیری از شلوغی نقشه امری ضروری است. در مورد چگونگی ایجاد لایه در قسمت های بعدی صحبت خواهد شد. در این جا فقط به ذکر گزینه های منوی Layer می پردازیم. این منو شامل گزینه های زیر می باشد:

Select
گزینه Select انتخاب لایه ها را میسر می سازد. با انتخاب این گزینه پنجره ای به نام Display layers باز     می شود.
در این پنجره با استفاده از دکمه All همه لایه ها فعال می گردند. دکمه None کلیه دکمه ها را غیر فعال       می کند. و با کلیک کردن بر روی هر لایه می توان آن را فعال و کلیک مجدد آن را غیر فعال می سازد. و در نهایت بایستی دکمه Ok را کلیک نمود.

Auto select
این گزینه قدرت انتخاب لایه ها را به نرم افزار محول می کند.

Select all
این گزینه باعث روشن شدن کلیه لایه ها می شود.

منوهای مشترک                                                                                                                 36

File selection
این گزینه امکان می دهد تا ترکیب های مختلفی از روشن و خاموش بودن لایه ها را در یک فایل ذخیره کرد تا بسته به مورد بتوان به سرعت لایه های مورد نیاز را خاموش و روشن کرد.

View 5-5
این منو شامل گزینه های زیر می باشد:
Point name
Point code
Point descry
Point height
Draft mode
Contours
Grid
جهت فعال نمودن هر گزینه کافی است که بر روی آن کلیک شود. در این صورت یک علامت تیک در سمت راست آن مشاهده خواهد شد. با کلیک مجدد بر روی هر گزینه می توان آن را از حالت فعال خارج کرد. در نهایت بایستی دکمه Ok را کلیک کرد.
Point name شماره نقاط، Point code کد نقاط، Point descry توضیح نقاط و Point height ارتفاع نقاط را بر روی صفحه گرافیکی به نمایش در خواهد آورد. در نمایش ارتفاع باید توجه داشت که بر خلاف انتظار اطلاعات در سمت راست نقاط درج می شوند. ولی طبعا هنگام ترسیم نهائی محل ممیز در محل نقطه درج خواهد شد.
در نقشه هائی که در آن ها تعداد زیادی نوشته وجود دارد ملاحظه می شود که سرعت کار نرم افزار پایین آمده است. لذا استفاده از گزینه Draft mode علاوه بر این که نوشته ها را به صورت مستطیل در آورده، باعث افزایش سرعت نرم افزار نیز می شود. غیر فعال کردن این گزینه، کلیه نوشته ها را به حالت اولیه بر خواهد گرداند.

Contours
در صورتی که عملیات انترپلاسیون انجام شده باشد در این مرحله می توان منحنی های میزان را جهت گرفتن خروجی آماده نمود.
در پنجره Surface که با فعال کردن این گزینه باز می شود پس از انتخاب سطح مورد نظر در قسمت Name و دادن فاصله منحنی میزان فرعی و اصلی در قسمت های Minor interval و Major interval و زدن دکمه Ok می توان منحنی های میزان را بر روی صفحه گرافیکی مشاهده نمود. انتخاب حالت Yes در قسمت      Show triangles باعث نمایش مثلث بندی ها، بر روی صفحه گرافیکی خواهد شد. در صورتی که گزینه Interpolate heights در حالت Yes باشد، در صورت افزودن نقاطی به Database در محدوده انترپلاسیون، ارتفاع نقاط به صورت خود کار توسط برنامه محاسبه می شود.

Grid
جهت نمایش خطوط شبکه بندی بر روی صفحه و بهتر پیدا کردن نقاط می توان از این گزینه استفاده کرد.
با انتخاب این گزینه باید رنگ خطوط شبکه بندی (Pen) و فاصله خطوط (Interval) را بر حسب متر به نرم افزار معرفی نمود. بایستی توجه نمود که این خطوط تنها ارزش نمایشی داشته و ربطی به ترسیم خطوط گرید نهائی نقشه ندارد.

منوهای مشترک                                                                                                                 37

Notepad 5-6
این منو دارای گزینه های زیر می باشد:
View notepad
Clear notepad
Print notepad
View file
همانطوری که قبلا گفته شد پس از اجرای تعدادی از فرامین SDRmap پنجره ای به نام Send listing to باز می شود.
توسط پنجره فوق می توان از آن چه که می خواهیم گزارش تهیه کنیم. در صورتیکه گزینه Printer در حالت فعال باشد گزارش تهیه شده به دفترچه یادداشت (Notepad) موجود در نرم افزار ارسال می شود. در این حالت جهت دیدن محتویات Notepad از دستور Notepad>View notepad استفاده نمائید. اما در صورتی که گزینه Text file در حالت فعال باشد گزارش تهیه شده تحت فایلی که در این قسمت وارد می گردد ذخیره خواهد شد. جهت دیدن محتویات فایل فوق در محیط SDRmap از دستورNotepad>View file استفاده می شود. با اجرای دستور فوق و دادن مسیر و نام فایل مورد نظر و زدن دکمه Ok می توان محتویات فایل را مشاهده نمود.
برای پاک کردن محتویات Notepad از دستور Notepad>Clear notepad استفاده می شود. در صورتی که بخواهید اطلاعات موجود در Notepad را بر روی کاغذ چاپ کنید فرمان Notepad>Print notepad را استفاده نمائید. در این حالت باید چاپگر را به کامپیوتر متصل نموده و سپس دکمه Ok را فشار داد.

















ویرایش اطلاعات                                                                                                               38

ویرایش اطلاعات
 6-1مقدمه:
پس از خواندن اطلاعات، نخستین عمل بررسی اطلاعات از نظر صحت و ویرایش های احتمالی است. بدیهی است این ویرایش ها را می توان در هر زمانی که اشتباه بودن اطلاعات معلوم شود، انجام داد و الزاما این مرحله بعد از خواندن اطلاعات صورت نمی گیرد. پاره ای از ویرایش ها عبارتند از:
ویرایش نقاط
افزودن نقاط
حذف نقاط
ترانسفورماسیون
تعدیل ارتفاع
تغییر کد نقاط به صورت گروهی
تغییر کلاس نقاط به صورت گروهی
قبل از پرداختن به جزئیات مربوط به ویرایش اطلاعات، از CD ضمیمه جاب MA1 که در دایرکتوری MASSAHI4 قرار دارد را به هارد دیسک کامپیوتر منتقل کرده و سپس آن را باز کنید. به این صورت که پس از کپی کردن دایرکتوری MASSAHI4 از CD ضمیمه به هارد دیسک کامپیوتر (مثلا D:\) با ورود به نرم افزار SDRmap و انتخاب گزینه Select an existing job پنجره ای باز می شود.
در این پنجره روی دکمه Directory کلیک کرده و سپس نام و مسیر Job مورد نظر را وارد کنید (D:\MASSAHI). پس از وارد کردن نام و مسیر مورد نظر Enter نموده و با کلیک روی گزینه Accept و نهایتا دکمه Ok پنجره ای دیگر به نام Available jobs in directory D:\MASSAHI4\ باز می شود.
در این پنجره بر روی MA1 کلیک نمایید. در این صورت نقاط موجود در Job فوق بر روی صفحه گرافیکی ظاهر خواهند شد.
حال با توجه به نقاط فوق، سایر گزینه های مربوط به ویرایش اطلاعات را دنبال می کنیم. کلیه ویرایش های مربوط به اطلاعات در مسیر Tools>Database editing انجام می پذیرد.

 6-2ویرایش نقاط
جهت ویرایش نقاط از دستور زیر استفاده می شود:
Tools>Database editing>Point menu>Edit points
با اجرای فرمان فوق پنجره ای به نام Edit databace points باز می شود.
در این پنجره مشخصات اولین شماره نقطه موجود در Database به صورت خودکار به نمایش در خواهد آمد. با هر بار Ok کردن می توان مشخصات نقاط بعدی را به ترتیب مشاهده نمود. در صورتی که روی دکمه Next کلیک نمایید حالت Prev فعال می گردد. در این حالت با هر بار Ok کردن می توان مشخصات نقاط قبلی را به ترتیب مشاهده نمود.
با ظاهر شدن مشخصات مربوط به نقاط می توان نسبت به تصحیح و ویرایش آن ها اقدام نمود. جهت دسترسی سریع به نقطه مورد نظر کافیست شماره نقطه مورد نظر را در قسمت Point وارد کرد. در صورت دلخواه می توان نقطه مورد نظر را با استفاده از ماوس نیز انتخاب نمود. بدین صورت که نشانگر ماوس را روی نقطه مورد نظر برده و

ویرایش اطلاعات                                                                                                               39

با کلیک کردن، آن را انتخاب نمود. در صورت فعال بودن نقطه ای، با کلیک کردن روی دکمه Delete می توان نقطه جاری به نمایش در آمده را پاک کرد.

 6-3افزودن دستی نقاط
جهت افزودن نقاطی به Database کافیست از دستور زیر استفاده کنیم:
Tools>Database editing>Point menu>Add new points
با اجرای فرمان فوق پنجره ای با نام Add databace points باز می شود.
شماره ظاهر شده در قسمت Point از این پنجره شماره نقطه بعد از آخرین شماره نقطه موجود در Database  می باشد. این قسمت قابل ویرایش بوده به این صورت که به جای شماره نقطه ظاهر شده می توان شماره نقطه دلخواه را توسط صفحه کلید وارد نمود. پس از وارد کردن شماره نقطه، می توان سایر مشخصات را از قبیل مختصات، کد، کلاس و توضیح و ... را در قسمت های مربوطه وارد کرد. پس از وارد نمودن مشخصات نقطه با فشار دکمه Ok نقطه فوق به Database افزوده خواهد شد.
ایجاد یک نقطه به صورت گرافیکی و از طریق ماوس نیز امکان پذیر می باشد به این صورت که پس از وارد کردن شماره نقطه در قسمت Point نشانگر ماوس را بر روی مکانی از صفحه گرافیکی برده و کلیک نمایید. در این صورت مختصات X و Y در قسمت های East و North درج خواهد شد. وارد کردن ارتفاع در اینحالت فقط به صورت دستی امکان پذیر می باشد.

 6-3-1درج ارتفاع نقطه توسط نرم افزار
هر گاه کاربر بخواهد درج ارتفاع نیز توسط برنامه انجام شود باید قبل از اقدام به درج نقطه عملیات انترپلاسیون انجام شده باشد و همچنین منحنی میزان ها با دستور View>Contours بنمایش در آمده باشد. در این صورت فرم نمایش منحنی میزان در جدولی به نام  Surfaceظاهر می گردد.
پس از انتخاب سطح مورد نظر در قسمت Name و معرفی فواصل منحنی میزان های فرعی و اصلی در قسمت های Minor interval و Major interval نکته مهم اینکه قبل از دکمه Ok بایستی گزینه                 Interpolat heightsبه وضعیت Yes در آمده باشد. از این پس هر نقطه ای که در محدوده انترپلاسیون ایجاد شود به صورت خودکار توسط برنامه دارای ارتفاع خواهد بود. در مورد ایجاد منحنی میزان در مباحث بعدی صحبت خواهد شد.

6-4 چگونگی انتخاب نقاط
پس از ورود اطلاعات به درون نرم افزار جهت ویرایش اطلاعات بایستی دستور زیر را اجرا نماییم:
Tools>Database editing
در این صورت در پایین صفحه گرافیکی دکمه ای با نام Select points مشاهده خواهد شد.
با استفاده از این دکمه می توان نقطه یا گروهی از نقاط را با سرعت و دقت بیشتری انتخاب نمود. با کلیک کردن بر روی این دکمه پنجره ای دیگر گشوده می شود.
البته باید یادآور شویم که با اجرای هر دستوری که نیاز به انتخاب نقاط باشد پنجره فوق به صورت اتوماتیک ظاهر خواهد شد. در این پنجره می توان حالت انتخاب نقاط را با کلیک کردن بر روی قسمت Entities فعال نمود. با کلیک کردن بر روی این قسمت همان طوری که ملاحظه خواهید کرد فقط گزینه Points ظاهرمی گردد.
با کلیک کردن مجدد بر روی این گزینه حالت تیک برداشته می شود. در این حالت نمی توان نقطه انتخاب نمود.
ویرایش اطلاعات                                                                                                               40

حال به توضیح دیگر پنجره های بالا می پردازیم.

All
با کلیک کردن بر روی این دکمه تمام نقاط مشاهده شده بر روی صفحه گرافیکی، انتخاب شده و به رنگ دیگری در خواهند آمد. به این معنی که اگر در منطقه هایی از صفحه گرافیکی Zoom کرده باشید، فقط اجزا موجود در منطقه Zoom شده انتخاب خواهند شد.
None
عکس دکمه All عمل کرده و تمام اجزای انتخابی را به حالت قبل باز می گرداند.

Lasso
توسط این دکمه می توان گروهی از نقاط را با ایجاد یک مرز انتخاب نمود. با کلیک این دکمه پنجره ای باز        می گردد.
در پنجره فوق در صورتی که حالت Inside فعال باشد نقاط داخل مرز بسته و در صورتیکه با کلیک کردن بر روی آن حالت Outside را فعال نماییم نقاط خارج از مرز بسته انتخاب خواهند شد. جهت ایجاد مرز نیز کافی است نشانگر ماوس را بر روی مکانی از Database کلیک کرده و در همین حالت نگه داشته سپس با حرکت نشانگر ماوس به مکانی دیگر و رها کردن دکمه ماوس در آن مکان، مرز بسته را ایجاد نمود.
پس از ایجاد مرز با زدن دکمه Ok نقاط انتخاب خواهند شد.

Field selection
توسط این دکمه می توان نقاط را با استفاده از شماره، مختصات، کد، توضیح و کلاس نقاط انتخاب نمود.
به عنوان مثال در صورتی که بخواهید نقاطی که شماره آنها بین 50 الی 162 می باشند را انتخاب کنید کافیست که در قسمت Point range عدد 50 و در قسمت to عدد 162 را وارد کرده و Ok نمایید. یا اگر بخواهید نقاطی را که ارتفاع آنها بین 50.20 الی  80.40می باشند را انتخاب کنید بایستی در قسمت Ht عدد 50.2 و در قسمت مقابل آن یعنی to عدد 80.40 را وارد کرده و Ok نمود. توجه داشته باشید که می توان از ترکیب مشخصات بالا جهت انتخاب نقاط نیز استفاده کرد. به عنوان مثال می توانید نقاطی را که شماره آن ها بین 50 الی 162 و ارتفاع آن ها بین 50.20 الی 80.40 و همچنین کد آن ها TIR بوده را انتخاب کنید.

توجه:
در صورت نیاز به انتخاب نقاط به صورت تک تک کافی است که نشانگر ماوس را بر روی نقاط مورد نظر برده و کلیک نمود.

6-5 حذف گروهی نقاط
جهت حذف گروهی نقاط می توان از دستور زیر استفاده نمود:
Tools>Database editing>Point menu>Delete points
با اجرای فرمان فوق پنجره مربوط به انتخاب نقاط باز می شود. با انتخاب صحیح نقاط مورد نیاز و زدن Ok پیغامی ظاهر می شود.
با زدن دکمه Ok از پنجره فوق نقاط انتخاب شده پاک خواهند شد.
ویرایش اطلاعات                                                                                                               41 

6-6 کپی کردن نقاط
در صورتی که بخواهید از نقاط موجود در Database تحت شماره های دلخواه دیگری کپی تهیه نمائید بایستی از دستور زیر استفاده نمایید:
Tools>Database editing>Point menu>Copy points
این گزینه معمولا برای تغییر شماره نقاط استفاده می شود. با اجرای فرمان فوق و انتخاب نقاط مورد نظر پنجره        Copy database pointsباز می شود. در پنجره فوق با قرار دادن حالت Yes در قسمت                    Delete original pts و وارد کردن شماره ای در قسمت Name from و زدن دکمه Ok شماره نقطه قبلی پاک شده و نقاط تحت شماره وارد شده شماره گذاری خواهند شد. در صورتی که قسمت Delete original pts در حالت No باشد شماره نقاط قبلی باقی مانده و نقاط مجددا طبق شماره وارد شده در قسمت Name from شماره گذاری خواهند شد. به عبارت دیگر در این حالت نقاط دارای دو شماره خواهند بود.

6-7 حذف نقاط دو گانه
در صورتی که دو یا بیشتر از دو نقطه دارای طول و عرض و ارتفاع یکسانی باشند (یا در یک تلورانس معین باشند) با اجرای فرمان زیر می توان این نقاط را بجز یکی از آن ها حذف نمود:
Tools>Database editing>Point menu>Remove dup points
با اجرای فرمان فوق و دادن یک عدد به عنوان تلورانس بر حسب متر و زدن دکمه Ok پنجره ای به نام    Remove duplicate points باز می شود.
در پنجره فوق می توان از نقاط پاک شده گزارش تهیه کرد. در صورتیکه گزینه Printer در حالت فعال باشد یعنی تیک خورده باشد گزارش تهیه شده به دفترچه یادداشت (Notepad) موجود در نرم افزار ارسال می گردد. در این حالت جهت دیدن محتویات Notepad از دستور Notepad>View notepad استفاده نمایید. اما در صورتی که گزینه Text file در حالت فعال باشد گزارش تهیه شده تحت فایلی که در این قسمت وارد می گردد ذخیره خواهد شد. حالت پیش فرض برای این قسمت Duplicate.*** می باشد (پسوند .*** همان مشخصه Job جاری است).
جهت دیدن محتویات فایل فوق در محیط SDRmap از دستور Notepad>View file استفاده می شود. با اجرای دستور فوق و دادن مسیر و نام فایل مورد نظر و زدن دکمه Ok می توان محتویات فایل را مشاهده نمود.

توجه:
برای پاک کردن محتویات Notepad از دستور Notepad>Clear notepad استفاده می شود. در صورتی که بخواهید اطلاعات موجود در Notepad را بر روی کاغذ چاپ کنید فرمان Notepad>Print notepad را استفاده نمایید. در این حالت باید چاپگر را به کامپیوتر متصل نموده و سپس دکمه Ok را فشار داد.

نکته:
با کلیک کردن بر روی هر نقطه و نگاه داشتن کلی سمت چپ ماوس می توان مشخصات مربوط به نقطه را در منوی کناری مشاهده نمود. در این حالت با فشار یکی از کلید های Ctrl، Shift و Alt سایر مشخصات مربوط به نقطه به نمایش در خواهند آمد. این مشخصات تا زمانی قابل رویت است که دست کاربر بر روی کلید ماوس نگه داشته شده باشد. در صورت لزوم با کلید Space bar می توانیم این حالت را قفل کنیم. با فشار مجدد Space bar حالت قفل از بین می رود.
ویرایش اطلاعات                                                                                                               42

6-8 گرفتن گزارش از نقاط
در صورتی که بخواهید از مشخصات نقاط موجود در Database گزارشی تهیه نمایید از دستور زیر استفاده کنید:
Tools>Database editing>Print cords
با اجرای فرمان فوق پنجره مربوط به انتخاب نقاط گشوده می شود. نقاط مورد نظر خود را مطابق آنچه که در قبل گفته شد انتخاب نموده و سپس Ok را فشار دهید. در این صورت پنجره دیگری به نام Edit database points باز می شود.
در پنجره فوق با کلیک کردن بر روی قسمت List fields لیستی از مشخصات مربوط به نقاط باز می شود.
از این لیست مشخصات مربوطه را انتخاب کرده و Enter کنید. قسمت Order by دارای حالت های مختلفی است که با کلیک کردن بر روی آن می توان حالت دلخواه را انتخاب نمود. به عنوان مثال با انتخاب حالت Point name نقاط موجود در Database به ترتیب شماره نقاط در گزارش به نمایش در خواهند آمد. در صورت دلخواه می توان با کلیک کردن بر روی دکمه Format report فرمت دلخواه خود را به دست آورد. پس از تعیین مشخصات بالا دکمه Ok را فشار دهید. در این صورت پنجره Send listing to… باز خواهد شد که در مورد این پنجره در قسمت قبل توضیح داده شد.

 6-9ترانسفورماسیون
ترانسفورماسیون به دو دلیل انجام می پذیرد:
تبدیل مختصات محلی به مختصات کشوری و یا سیستم مختصات دیگر
اشتباه در تعریف مختصات ایستگاه استقرار یا ایستگاه مرجع و یا اشتباه در صفر صفر کردن دوربین
در هر صورت شرط لازم و کافی برای آنکه محاسبات ترانسفورماسیون بدرستی انجام پذیرد باید حداقل دو نقطه در مختصات اولیه و ثانویه وجود داشته باشد. هر گاه تعداد نقاط مورد دسترسی بیشتر باشد دقت ترانسفورماسیون افزایش می یابد.
ترانسفورماسیون در SDRmap به دو صورت امکان پذیر می باشد:
با داشتن حداقل دو نقطه در مختصات قدیم و جدید که به آن روش by points می گویند.
با داشتن پارامتر های انتقال و دوران که به آن روش by parameters می گویند.

 5-9-1ترانسفورماسیون به روش by points
جهت انجام این مهم دستور زیر را فعال می کنیم:
Tools>Database editing>Plan transform>Trans by points
با اجرای فرمان بالا پنجره مربوط به انتخاب نقاط گشوده می شود. در این پنجره نقاط مورد نظر را انتخاب کرده و دکمه Ok را کلیک نمائید. در این صورت باکسی با نام Transformation parameters by points باز خواهد شد.
در این حالت با دادن شماره نقطه ای که مختصات آن را در دو سیستم مختصات در دسترس داریم کار ورود مختصات فعلی را آغاز می کنیم. با انتخاب نقطه مورد نظر، مختصات قدیم آن در قسمت های Current east و Current north به نمایش در خواهد آمد. برای هر نقطه علاوه بر مختصات قدیم، مختصات جدید نیز در     قسمت های Correct east و Correct north وارد می شوند. شرط کفایت انجام این ترانسفورماسیون معرفی 2 نقطه است. اما برای بهبود کیفیت ترانسفورماسیون و به حداقل رساندن خطاها بهتر است عمل ترانسفورماسیون با تعداد نقاط بیشتری انجام شود. بنابر این برای معرفی نقاط دیگر نیز همانند قبل با وارد کردن شماره نقاط در قسمت
ویرایش اطلاعات                                                                                                               43

Point و وارد کردن مختصات جدید آن در قسمت های Correct east و Correct north کار ورود اطلاعات را به پایان می بریم. بعد از ورود اطلاعات با یک بار Ok کردن باکس دیگری در اختیار قرار می گیرد.
این باکس نشان می دهد که فقط 2 نقطه جهت ترانسفورماسیون استفاده شده است. باکس فوق را Ok نموده تا پنجره دیگری با مضمون Soale factor is not 1 ظاهر شود.
این پنجره نشان می دهد که به صورت نظری پس از ترانسفورماسیون نباید فاصله نقاط تغییر کند و به عبارت دیگر ضریب مقیاس باید 1 باشد ولی در عمل چنین اتفاقی نمی افتد و از اینرو قبل از نمایش مقادیر انتقال و دوران پیغامی مبنی بر 1 نبودن ضریب مقیاس عمل می شود. پنجره فوق را Ok نموده تا پنجره دیگری به نام Transformation parameters باز شود.
بر پایه اطلاعات وارد شده المان های انتقال و دوران شامل مقادیر انتقال در جهت محور های X، Y، ضریب مقیاس، مرکز و مقدار دوران محاسبه می شود. باید دقت کرد که ضریب مقیاس عددی نزدیک به یک باشد. مثلا 1.0000345 و یا 0.99999457 در این باکس گزینه Action باید در حالت Move باشد. این باکس را نیز  Okمی کنیم تا عملیات انتقال صورت گیرد.

6-9-2 ترانسفورماسیون به روش by parameters
موارد استفاده این روش عبارت است از دوران نقاط برداشت شده از یک ایستگاه که صفر صفر آن اشتباه گزارش شده  و یا دادن یک شیفت مختصاتی به همه و یا قسمتی از نقاط. جهت انجام این کار مسیر زیر را فعال می کنیم:
Tools>Database editing>Plane transform>Trans by parameters
با اجرای فرمان بالا و انتخاب نقاط مورد نظر و زدن دکمه Ok پنجره دیگری باز می گردد.
در این پنجره در زیر واژه Translate دو فیلد برای ورود اطلاعات مربوط به شیفت مختصاتی در دو جهت X و Y به کار می رود. ستون وسط ویژه ورود اطلاعات مربوط به ضریب مقیاس و میزان دوران و انتخاب بین دو حالت Move (جابجایی نقاط اولیه) و یا Copy (کپی نقاط اولیه) مورد استفاده قرار می گیرد. ستون سوم برای تعیین مرکز دوران بر اساس شماره نقطه (یا مختصات) به کار می رود.

 6-10شیفت ارتفاع
در بخش قبلی تصحیحات مربوط به X و Y را بررسی کردیم. با روشی مشابه با روش ترانسفورماسیون می توان یک شیفت ارتفاعی به نقاط انتخاب شده از Database اعمال نمود. و یا ارتفاع نقاط را با در دست داشتن ارتفاع حداقل دو نقطه در دو مبنای ارتفاعی مختلف سرشکن نمود. برای اینکار مسیر زیر را فعال می کنیم:
Tools>Database editing>Height adjust
با اجرای فرمان بالا سه گزینه در اختیار قرار خواهد گرفت:
Constant
Plane by points
Plane by parameters
با انتخاب گزینه Constant می توان یک شیفت ارتفاعی (مثبت و یا منفی) به نقاط انتخاب شده از Database اعمال نمود. با اجرای گزینه بالا و انتخاب نقاط مورد نظر و زدن دکمه Ok پنجره ای به نام Constant height adjusment باز می گردد.
به عنوان مثال اگر نقاط دارای شیفت ارتفاعی -1.15 باشند عدد فوق را در پنجره بالا وارد کرده و Ok نمائید. با زدن دکمه Ok از نقاط انتخاب شده به مقدار 1.15 کم خواهد شد. سایر گزینه ها نیز به روش مشابه انجام        می گیرد.
ویرایش اطلاعات                                                                                                               44

6-11 کد گذاری نقاط
کد گذاری نقاط یکی از پردازش هائی است که نسبتا کاربرد زیادی دارد. کدگذاری نقاط را می توان به چند شکل مطرح نمود:
الف) کدگذاری نقاطی که فاقد کد می باشند.
ب) تغییر کد نقاطی که دارای کد می باشند.

 5-11-1کدگذاری نقاط فاقد کد
مسیر زیر را فعال می کنیم:
Tools>Database editing>Recode points
با اجرای فرمان فوق و انتخاب نقاط مورد نظر به روش های گفته شده قبلی و زدن دکمه Ok پنجره         Recode database points باز می شود:
در باکس فوق Action را به حالت Replace در می آوریم. و در مقابل فیلد Code کد جدید را وارد کرده و Ok می کنیم. در این حالت گزینه Space code تاثیری بر کدگذاری نخواهد داشت.

 6-11-2تغییر کد نقاطی که دارای کد می باشد
پس از اجرای فرمان Tools>Database editing>Recode points و انتخاب نقاط کددار قبلی با استفاده از دکمه Field selection و وارد کردن کد قبلی در قسمت Code و در نهایت زدن دکمه Ok پنجره قسمت قبل باز می شود.
در این باکس Action را به حالت Replace قرار داده و در مقابل Code، کد جدید را وارد کرده و Ok نمائید.
گزینه های دیگر Action عبارتند از:

Prefix
با فعال کردن این قسمت آنچه که در قسمت Code وارد می شود به ابتدای کد قبلی اضافه می گردد. در صورتی که قسمت Space code به صورت Yes باشد بین پیشوند و کد قبلی فاصله ای به وجود خواهد آمد. و در حالت No این فاصله وجود نخواهد داشت.

Suffix
با فعال کردن این گزینه آنچه که در قسمت Code وارد می شود به انتهای کد قبلی اضافه می گردد.

6-12 کلاسه بندی نقاط
جهت برخورد متفاوت با نقاط در امور کارتوگرافی و یا انتخاب نقاط برای امور خاص SDRmap امکان آن را فراهم می آورد تا نقاط را در گروه های مختلف قرار داده که به آن ها Class می گویند. البته قرار داشتن نقاط در     کلاس های خاص مانند Control و Geometery و ... باعث برتری و یا مزیتی محسوب نمی شود. جهت قرار دادن نقاطی در کلاس خاص به صورت زیر عمل می کنیم:
Tools>Database editing>Reclassify
سپس به کمک روش های گفته شده قبلی نقاط مورد نظر را انتخاب کرده و با زدن Ok پنجره دیگری به نام Reclassity database points باز می شود:
ویرایش اطلاعات                                                                                                               45

در قسمت Point class کلیک کرده تا لیستی از کلاس های موجود به نمایش در آیند. کلاس مورد نظر خود را انتخاب و Ok نمائید.






























ترسیم عوارض                                                                                                                 46

ترسیم عوارض
7-1مقدمه:
پس از ورود به SDRmap و خواندن اطلاعات و ویرایش آن ها نوبت به انجام پردازش های مختلف می رسد. یکی از معمولی ترین پردازش ها درج عوارض است.
عوارض را می توان به سه دسته تقسیم نمود:
عوارض نقطه ای مانند تک درخت ها، تیر برق، چراغ راهنمائی و ...
عوارض خطی مانند محور مرکزی مسیر، سیم خاردار، خط انتقال نیرو و ...
عوارض مسطحاتی مانند ساختمان ها، محدوده باغ ها، کشت زارها و ...
درج عوارض نیازمند انواع سمبل ها برای عوارض نقطه ای و انواع خطوط برای عوارض خطی و مسطحاتی هستند.
برنامه SDRmap خود شامل لیستی از سمبل ها و انواع خطوط بوده اما با توجه به استاندارد های موجود در ایران لازم می شود که کاربران خود اقدام به طراحی سمبل ها و خطوط بیشتری کنند. لذا قبل از ترسیم عوارض توضیحاتی در مورد چگونگی طراحی سمبل و خطوط ارائه می گردد. در طراحی های فوق اندازه و رنگ سمبل مد نظر نیست و فقط شمای کلی طراحی می شود. بدیهی است اندازه و رنگ سمبل نیز در هنگام درج آن قابل تعریف خواهد بود.

7-2 طراحی سمبل
جهت طراحی یک سمبل مسیر زیر را فعال می کنیم:
Tools>Plot and feature coding>Point symbol editor
با اجرای فرمان فوق پنجره Point symbol editor باز می شود.
با کلیک کردن بر روی گزینه Symbol name از این پنجره لیستی از سمبل های موجود به نمایش در خواهد آمد. در لیست بنمایش در آمده می توان مورد دلخواه را انتخاب و در صورت دلخواه آن را تغییر داد و همچنین برای طراحی سمبل های جدیدتر الگو برداری کرد. آخرین گزینه موجود در لیست فوق New symbol می باشد که با کلیک کردن بر روی آن می توان نسبت به طراحی یک سمبل جدید اقدام نمود. با اجرای گزینه فوق وارد محیط طراحی سمبل خواهیم شد. در این مرحله ابتدا بایستی یک نام برای سمبل طراحی شده در قسمت          Symbol name وارد کرد. بعد از آن با زدن گزینه Edit در پایین صفحه نمایش کار طراحی را آغاز می کنیم. در این حالت ملاحظه می کنید با حرکت ماوس، نشانگر آن فقط بر روی نقاط ماتریسی حرکت خواهد کرد. این حالت را Croase می گویند با کلیک سمت چپ ماوس حرکت آن بطعی تر شده است لذا نشانگر ماوس در بین نقاط نیز حرکت خواهد نمود این حالت را Fine می گویند. حال به توضیح هر یک از گزینه های سمت چپ محیط ویرایش         می پردازیم.

[0] Exite edit mode
با زدن کلید 0 از روی صفحه کلید از محیط ویرایشی خارج می شویم. مجدد جهت ورود به محیط ویرایش روی دکمه Edit کلیک می نمائیم.

[1] Select point
جهت مشخص نمودن نقطه شروع خط یا کمان بایستی دکمه [1] از صفحه کلید را فشار داد. در این صورت یک علامت مربع کوچک در نقطه فوق ظاهر می شود.
ترسیم عوارض                                                                                                                 47

[2] Draw line
با استفاده از کلید [2] روی صفحه کلید می توان خط ترسیم نمود. به این صورت که ابتدا به کمک ماوس علامت مربع کوچک را به نقطه شروع برده و دکمه [1] را فشار دهید. سپس نشانگر ماوس را به موقعیت انتهای خط برده و با زدن کلید [2] خطی بین نقطه شروع و انتها کشیده می شود. در محیط ویرایشی فوق نشانگر ماوس به صورت بعلاوه (+) نشان داده می شود.

[3] Draw arc
با فشار کلید [3] از روی صفحه کلید می توان کمان ترسیم نمود. برای رسم کمان بین دو نقطه دو پارامتر زاویه (Angle) و یا نقطه وسط کمان (Mid point) ضروری می باشد. به این صورت که مربع کوچک را به نقطه شروع برده و علامت بعلاوه را در موقعیت انتهائی کمان قرار می دهیم. حال با زدن کلید [3] دو گزینه را پیش روی خواهیم داشت یکی Angle و دیگری Mid point. لذا با زدن کلید Enter یکی از دو گزینه را انتخاب می کنیم. در صورت ترسیم کمان با استفاده از نقطه وسط کمان بایستی علامت بعلاوه را به نقطه ای بعنوان وسط کمان برده و دکمه Space bar را فشار دهیم. و در صورت استفاده از گزینه Angle با دادن مقدار زاویه مرکزی ترسیم کمان تکمیل می شود.

[4] Earse line/curve
جهت پاک کردن خط یا کمان کافیست که نشانگر ماوس را نزدیک المان مورد نظر برده و کلید [4] را فشار داد.

[5] Add point of observation
با استفاده از این دکمه می توان تعداد نقاط درج سمبل را مشخص نمود. در حالت پیش فرض کلیه سمبل ها با یک نقطه برداشت شده و با معرفی یک نقطه سمبل مربوطه در محل نقطه درج می شوند، اما در SDRmap می توان عوارضی را با 2 نقطه برداشت کرد مانند درب یک باغ. بنابراین هنگام طراحی سمبل های چند نقطه ای باید این نقاط برداشت در طراحی سمبل لحاظ شوند.
حداکثر نقاط درج یک سمبل سه نقطه می باشد و حداقل آن یک نقطه است. در صورتی که سمبلی با یک نقطه درج طراحی شود در هنگام درج سمبل بر روی نقطه اندازه آن از کاربر پرسیده خواهد شد. اما اگر سمبلی با 2 یا 3 نقطه درج طراحی شده باشد. در هنگام درج سمبل فوق بر روی نقاط، اندازه سمبل تابعی از فاصله بین نقاط درج می باشد. هر چه فاصله بیشتر باشد عرض بزرگتر می باشد. پس بهتر است که اینگونه سمبل ها کم عرضتر طراحی شوند.

[6] Remove point of observation
با استفاده از این کلید می توان نزدیک ترین نقطه درج به نشانگر ماوس را حذف نمود.

Delete symbol [7]
با استفاده از کلید [7] روی صفحه کلید می توان سمبل جاری را پاک کرد.

[8] Undo all change
با استفاده از این کلید می توان تغییرات اعمال شده در سمبل جاری را قبل از خروج به حالت اولیه خود بر گرداند
.
ترسیم عوارض                                                                                                                48

[9] Refresh the screen
با استفاده از کلید [9] روی صفحه کلید می توان عمل احیا کردن محیط را انجام داد.

7-3 طراحی خط
برای طراحی خطوط از دستور Tools>Plot and feature coding>Line type editor استفاده می کنیم. با اجرای فرمان فوق پنجره ای به نام Line type editor گشوده می گردد.
با کلیک کردن بر روی گزینه Line type لیستی از خطوط موجود به نمایش در خواهد آمد. آخرین گزینه لیست فوق New type نام دارد که برای طراحی خط جدید مورد استفاده قرار می گیرد. در این حالت نیز پس از        نام گذاری نوع خط، جزئیاتی در مورد خط پرسیده می شود که تعدادی از آن ها در طراحی سمبل گفته شد و باقی موارد اضافی را در این جا توضیح می دهیم.
در قسمت Current line/arc pen می توان رنگ خطوط طراحی شده را مشخص کرد. قسمت             Length adjustment دارای دو حالت On و Off می باشد. با انتخاب On طول خط غیر پیوسته در هنگام ترسیم بین دو نقطه تعدیل خواهد شد. در نگارش 6.5 در قسمت Sample line می توان طول و عرض الگو برای خطوط غیر پیوسته و دو بعدی را معرفی نمود. در این قسمت الگویی از خط طراحی شده نیز نشان داده خواهد شد. اگر قرار باشد نوع خط طراحی شده به محیط Autocad برده شود به سبب محدودیت وجود خط دو بعدی در Autocad در مورد این خط ها باید در قسمت Dxf line type گزینه Segment را انتخاب کرد.
در این محیط نیز با زدن کلید Edit آماده طراحی خط می شویم.
توسط کلید [5] از صفحه کلید می توان رنگ نزدیکترین خط و یا کمان به کرسر را تغییر داد. یکی از گزینه های   پر اهمیت [6] Spacify subpattern می باشد. در طراحی یک خط دو بعدی مثل ردیف درخت امکان دارد فاصله بین دو نقطه به قدری باشد که در انتهای پاره خط، ترسیم یک درخت کامل میسر نباشد و در این نقطه درخت به صورت ناقص ترسیم شود. برای جلوگیری از این نقیصه، ما می توانیم بخشی از طراحی درخت را با رسم خط Sub-pattern حفظ کنیم.
به این منظور مربع کوچک را در نقطه شروع و علامت بعلاوه را در نقطه پایانی قرار داده و کلید [6] را فشار        می دهیم. دو گزینه در اختیار قرار می گیرد. گزینه Non-trunctable به معنای حفظ آن بخش از خط در مقابل نصفه نیمه ترسیم است. برای خنثی کردن از گزینه Trunctable استفاده می کنیم.
بنابراین مشخص می شود در مواردی خصوصا جهت هاشور زدن می توان اقدام به طراحی خطوطی کرد که ماهیتا خط نیستند ولی با استفاده از گزینه هاشور می توان عارضه ای مانند ردیف درخت و یا ناحیه مزروعی را بنمایش در آورد. در بخش هاشور زدن به این موضوع پرداخته می شود.

7-4 ترسیم دستی عوارض
به طور کلی برای درج عوارض و ویرایش آن می توان از منوی CAD استفاده کرد. این منو دارای 4 گزینه به صورت زیر می باشد:
-    Add
-    Delete
-    Change
-    Settings


ترسیم عوارض                                                                                                                49

گزینه Add برای افزودن سمبل ها، خطوط و ...، گزینه Delete برای حذف سمبل ها، خطوط و ...، گزینه Change برای اعمال یک سری تغییرات و در نهایت گزینه Setting برای ایجاد یک رشته پیش فرض هایی مورد استفاده قرار می گیرد.

7-4-1 معرفی پیش فرض ها
قبل از ترسیم عوارض بایستی یک سری پیش فرض هایی را از قبل به نرم افزار معرفی نماییم. لذا با اجرای دستور CAD>Setting پنجره CAD Setings باز می گردد.
در این پنجره ستون اول مربوط به پیش فرض های نقاط، ستون دوم پیش فرض های خط و ستون سوم مربوط به پیش فرض های نوشته می باشد. بدیهی است در مواقع ضروری می توان پیش فرض ها را در صورت نیاز تغییر داد. پس از تعریف پیش فرض ها نوبت به ترسیم عوارض می رسد. به عنوان مثال همانطوری که در پنجره فوق ملاحظه می شود نوع سمبل درج شده روی نقطه W، اندازه آن 0.01 میلیمتر، رنگ آن سفید (1) و میزان چرخش آن را صفر درجه معرفی کرده ایم. بنابراین از این پس هر جا که نیاز به افزودن نقطه باشد، نقطه ایجاد شده با مشخصات معرفی شده در این پنجره به نمایش در خواهد آمد.

7-4-2 افزودن عوارض
ایجاد نقطه
توسط گزینه Add>Points می توانید یک نقطه با سمبل دلخواه را به Database اضافه کنید. با انتخاب این گزینه پنجره  Add pointsباز می گردد.
در قسمت Point شماره نقطه را وارد می کنیم. به صورت پیش فرض شماره به نمایش در آمده در این قسمت شماره بعد از آخرین شماره نقطه موجود در Database می باشد. در صورت نیاز می توان این شماره را تغییر داد.
در قسمت North و East می توان مختصات نقطه مورد نظر را وارد نمود. این مختصات می تواند از طریق صفحه کلید یا با کلیک کردن نشانگر ماوس بر روی مکان دلخواه پر گردد. بدیهی است در این حالت درج ارتفاع نقطه به عهده کاربر می باشد. در ستون دوم کاربر می تواند کلاس، کد و توضیح مربوط به نقطه را وارد نماید. در قسمت Symbols سمبل نقطه را می توان مشخص نمود. با کلیک کردن بر روی این قسمت می توان سمبل دلخواه را انتخاب نمود. در این جا فقط می توان از سمبل های موجود استفاده کرد. در صورتی که سمبل دلخواه در این لیست موجود نباشد ابتدا بایستی سمبل مورد نظر را که در قسمت های قبلی به آن اشاره شد طراحی نمود. Pen معرف رنگ سمبل، Size معرف اندازه سمبل و Rotation معرف زاویه چرخش سمبل می باشد.
در این پنجره در صورتی که بخواهیم نقطه ایجاد شده در لایه ای خاص ذخیره شود ابتدا بایستی دکمه       Select layer را کلیک کرده سپس لایه مورد نظر را انتخاب نموده و در نهایت اقدام به ایجاد نقطه نمود. (این لایه بایستی قبلا با استفاده از دستور CAD>Add>Layer ایجاد شده باشد).

o    توجه:
هر گاه در حین ترسیم نیاز به وارد کردن اندازه باشد، می توان این اندازه را باکلیک بر روی قسمت Size بر حسب دو مقدار Paper و یا Ground وارد نمود. هر گاه اندازه ای به صورت Paper وارد شود اندازه آن در نقشه نهایی به همان مقدار خواهد بود به شرط آن که مقیاس نقشه نهایی برابر با مقدار Plan scale مندرج در بخش Window>plan from باشد. به عبارت دیگر متن و یا عارضه بر حسب واحد نقشه ترسیم می شود. هر گاه  اندازه ای به صورت Ground وارد شود اندازه آن در نقشه نهایی به مقدار مقیاس شده آن اندازه خواهد بود. هنگام
ترسیم عوارض                                                                                                                50

تهیه نقشه جنرالیزه با مقیاس های بزرگتر از مقیاس نقشه اصلی بهتر است از Ground استفاده شود تا عوارض بر حسب مقیاس کوچک و بزرگ گردند.

ایجاد خط
توسط گزینه Add>Lines می توان خط یا خطوطی را بین نقاط ترسیم نمود. با انتخاب این گزینه پنجره     Add line باز می گردد.
قسمت From معرف شروع خط و To معرف انتهای خط می باشد. نقاط شروع و انتهای خط می تواند توسط صفحه کلید و یا با استفاده از ماوس انتخاب گردد. در صورتی که بخواهیم از صفحه کلید استفاده نمائیم بایستی شماره نقاط ابتدا و انتهای خط را در قسمت های From و To وارد نمائیم. ولی اگر بخواهیم از ماوس استفاده کنیم کافی است که نشانگر ماوس را بر روی نقطه مورد نظر برده و کلیک نمود. Pen معرف رنگ خط و Line type معرف نوع خط می باشد. برای انتخاب خط دلخواه بایستی در قسمت Line type کلیک نمائیم. لیستی از خطوط موجود به نمایش در خواهد آمد. در این جا نیز اگر خط مورد نظر موجود نباشد ابتدا بایستی آن را که در بخش های قبلی توضیح داده شد طراحی نمود.
در قسمت Rang to می توان محدوده ای از نقاط را جهت ترسیم خطوط وارد نمود. به عنوان مثال وارد کردن    1-20در این قسمت معرف آن است که نقاط 1,2,3 الی 20 به ترتیب توسط خط به هم متصل شوند.          Pattern length بر روی تکرار الگوی خط در واحد طول تاثیر می گذارد و Pattern width پهنای خط دو بعدی را تعیین می کند. در صورتی که بخواهیم خط ترسیم شده در لایه ای خاص ذخیره شود ابتدا بایستی دکمه Select layer را کلیک کرده، سپس لایه مورد نظر را انتخاب نموده و در نهایت اقدام به ترسیم خط نمائیم. برای جلوگیری از تکرار بنابراین هر جا که دکمه Select layer موجود باشد، برای هر کار ترسیمی می توان این کار را انجام داد.

ایجاد نوشته
با استفاده از گزینه Add>Text می توان نوشته ای را به نقشه اضافه نمود. با انتخاب این گزینه پنجره Add text باز می گردد.
در قسمت Text نوشته مورد نظر را می توان وارد کرد. موقعیت نوشته را می توان با استفاده از صفحه کلید در قسمت Position وارد کرد. در این جا نیز می توان از ماوس استفاده نمود. Text pen معرف رنگ نوشته، Font معرف نوع نوشته، Size معرف اندازه نوشته، Rotation میزان چرخش نوشته و در ستون دوم قسمت Position معرف چگونگی قرار گیری بر روی نقطه می باشد.

ایجاد منحنی
گزینه Add>Curves جهت افزودن خطوط منحنی به نقشه مورد استفاده قرار می گیرد. با انتخاب این گزینه پنجره Fit curve باز می گردد.
قسمت های From و To معرف نقاطی هستند که بایستی منحنی از آن ها عبور نماید. در قسمت های Pen و Line type می توان رنگ و نوع خط را مشخص نمود. گزینه Loop باعث می شود تا منحنی ترسیم شده به صورت یک مرز بسته در آید. گزینه های Start tangant و End tangant میزان نرمی اتصال منحنی به یک خط مستقیم را تعیین می کند.
ترسیم عوارض                                                                                                                51

ایجاد لایه
توسط گزینه Add>Layer می توان لایه جدیدی را ایجاد نمود.
در قسمت Enter name for new layer بایستی نام لایه را وارد کرد. در صورتی که بخواهیم لایه جدید ایجاد شده به عنوان لایه فعال یا جاری باشد گزینه Select new layer بایستی در حالت Yes باشد. در غیر این صورت این گزینه را در حالت No قرار می دهیم. لایه جاری لایه ای است که کلیه کارهای ترسیمی در آن ذخیره خواهد شد.

ایجاد سمبل
توسط گزینه Add>Symbols می توان سمبلی را برای نقاط تعریف نمود.
در قسمت Symbol نوع سمبل را می توان انتخاب کرد. در قسمت Point 1 شماره نقطه ای را که قرار است سمبل بر روی آن قرار گیرد را وارد می کنیم. این عمل با کلیک نشانگر ماوس نیز بر روی نقطه دلخواه امکان پذیر می باشد. در صورتی که سمبل دارای بیش از یک نقطه درج باشد بایستی در قسمت Point 2 و Point 3 شماره سایر نقاط را وارد کرد.

انتقال اطلاعات به لایه ای دیگر
توسط گزینه Add>To layer می توان اجزایی را از یک لایه به لایه دیگر منتقل نمود. با انتخاب این گزینه پنجره مربوط به انتخاب اجزا گشوده خواهد شد که در مورد این پنجره قبلا صحبت شده است. پس از انتخاب اجزای مورد نیاز پنجره دیگری باز خواهد شد در این پنجره می توان لایه ای را که بایستی اجزای انتخاب شده به درون آن منتقل شوند را انتخاب نموده و سپس Ok کرد.

ترسیم هاشور
توسط گزینه Add>Hatching می توان داخل عوارض بسته را هاشور زد. با انتخاب این گزینه پنجره          Add hatching باز می شود.
همانطوری که قبلا اشاره شد قبل از زدن هاشور بایستی مرز بسته انتخاب گردد. دکمه All تمام مرز های بسته را انتخاب می نماید. توسط دکمه Lasso همانند چگونگی انتخاب نقطه با ایجاد یک مرز می توان شکل بسته را انتخاب نمود. None عکس عمل All می باشد. با فعال کردن دکمه Tag lot و کلیک کردن داخل یک مرز بسته می توان آن را انتخاب نمود.
پس از انتخاب شکل بسته با زدن دکمه Ok داخل مرز بسته هاشور خورده و پنجره دیگری باز می شود.
در این پنجره می توان در قسمت Inclination زاویه چرخش خطوط هاشور و در قسمت Spacing فاصله خطوط هاشور را تنظیم نمود.با کلیک کردن بر روی دکمه Single خطوط هاشور به صورت ضربدری نمایش داده خواهند شد. نوع و رنگ خطوط هاشور را می توان در قسمت Line type و Pen مشخص نمود. سایر گزینه ها نیز به دفعات گفته شده است.
 
با طراحی خطوطی غیر پیوسته مانند  و هاشور زدن با این نوع خطوط می توان هاشور مناطق زراعی و غیره را انجام داد.


ترسیم عوارض                                                                                                                52

اگر متنی در داخل شکل بسته ای که می خواهید هاشور بخورد وجود داشته باشد در این صورت متن به وسیله هاشور پوشیده می شود. لذا جهت جلوگیری از این کار بایستی علاوه بر انتخاب شکل بسته روی متن داخل مرز بسته نیز کلیک نموده و آن را انتخاب نمود. در این حالت مرز بسته به صورت زیر هاشور می خورد.

o    توجه:
جهت پاک کردن هاشور بایستی به یکی از دو روش زیر عمل کرد:
الف) از منوی کرکره ای CAD گزینه Delete>Entities را انتخاب کرده و با کلیک کردن در مکانی از شکل هاشور خورده می توان آن را پاک نمود.
ب) یکی از خطوط شکل بسته را توسط دستور CAD>Delete>Line پاک کرده هاشور نیز پاک می شود. سپس توسط دکمه Undo خط پاک شده را بر می گردانیم.

 7-5پاک کردن عوارض
پاک کردن نقطه
با اجرای دستور CAD>Delete>Points پنجره ای به نام Delete points گشوده خواهد شد.
با وارد کردن شماره نقطه مورد نظر در قسمت Point می توان آن را پاک نمود. این کار توسط ماوس نیز انجام   می گیرد. یعنی با کلیک نشانگر ماوس بر روی نقطه مورد نظر می توان آن را پاک کرد. توسط دکمه Undo       می توان قبل از Ok نقاط پاک شده را بر گرداند.

پاک کردن خط
توسط دستور CAD>Delete>Line می توان خط مورد نظر را پاک نمود.
با وارد کردن شماره نقاط ابتدا و انتهای خط در قسمت های To و Line می توان آن را پاک نمود. این کار با کلیک نشانگر ماوس بر روی خط مورد نظر نیز امکان پذیر می باشد. در این جا نیز می توان از حالت Undo استفاده کرد.

پاک کردن نوشته
با اجرای دستور CAD>Delete>Text می توان نوشته مورد نظر را پاک نمود.
با کلیک کردن روی نوشته مورد نظر می توان آن را پاک نمود. این کار توسط صفحه کلید نیز انجام می پذیرد. یعنی با وارد کردن نوشته توسط صفحه کلید در قسمت Text و زدن دکمه Ok می توان آن را پاک کرد. در این جا نیز می توان از دکمه Undo کمک گرفت.

پاک کردن یک سری از اجزا
توسط دستور CAD>Delete>Entities می توان یک سری از اجزا (شامل نقطه، خط، کمان، نوشته، هاشور، و ...) را همزمان پاک کرد. با اجرای فرمان فوق پنجره مربوط به انتخاب اجزا گشوده می شود. اجزای مورد نیاز را انتخاب کرده و Ok نمائید.

پاک کردن لایه
با اجرای دستور CAD>Delete>Layer پنجره ای به نام Delete layer باز می گردد.
ترسیم عوارض                                                                                                                53

با کلیک کردن در قسمت Enter layer to delete لیستی از لایه های ایجاد شده ظاهر می شود. لایه مورد نظر را انتخاب و Ok نمائید. در صورتی که اجزایی در لایه انتخاب شده موجود باشد نرم افزار پیغامی مبنی بر تایید پاک شدن نشان می دهد. با زدن Ok لایه مورد نظر با کلیه اجزا موجود در آن پاک خواهد شد.

7-6 اعمال یک سری تغییرات
افزایش و یا تغییر حاشیه نویسی مربوط به نقطه، خط و یا کمان به صورت تک به تک
با اجرای دستور CAD>Delete>Annotation پنجره Change annotation گشوده خواهد شد.
با کلیک کردن بر روی یک نقطه، شماره آن در قسمت Entity وارد می شود. در این حالت قسمت Type فعال شده و با کلیک کردن در این قسمت لیستی از مشخصات مربوط به نقطه ظاهر می گردد. با انتخاب مشخصات مورد نیاز و زدن دکمه Ok می توان آن ها را در کنار نقطه مشاهده نمود. در قسمت های Size و Rotation اندازه و چرخش مشخصات را می توان تعریف کرد. Pen و Font معرف رنگ و نوع نوشته مربوط به مشخصات می باشد. قسمت Dec places تعداد رقم اعشار مربوط به مشخصات را مشخص می کند.
مشابه همین عمل برای خط و کمان نیز می تواند انجام پذیرد. به عبارت دیگر با اجرای دستور CAD>Change>Annotation و کلیک روی خط و یا کمان مورد نظر و انتخاب نوع مشخصات مربوطه و زدن دکمه Ok می توان مشخصات فوق را بر روی اجزای انتخاب شده درج نمود.

افزایش و یا تغییر حاشیه نویسی مربوط به نقطه، خط و یا کمان به صورت گروهی
با اجرای دستور CAD>Change>Entities و انتخاب اجزای مورد نظر و زدن دکمه Ok پنجره          Change entities باز خواهد شد.
در پنجره فوق با کلیک روی دکمه Annotation پنجره ای دیگری باز می شود.
در این پنجره با کلیک کردن بر روی قسمت Entity نوع اجزای مورد نیاز را انتخاب کنید. این قسمت شامل سه گزینه Points، Lines و Arcs می باشد. سپس قسمت Action را به حالت Add در آورده و در قسمت Annot types نوع مشخصات مربوط به اجزای انتخاب شده را مشخص و در نهایت Ok نمائید.

تغییر اندازه، چرخش و مکان یک نوشته به صورت گرافیکی
پس از اجرای فرمان CAD>Change>Move text و کلیک کردن بر روی نوشته مورد نظر یک مستطیل قرمز رنگ در اطراف نوشته ظاهر می گردد. با کلیک کردن بر روی قسمت   و حرکت ماوس می توان زاویه چرخش نوشته را تنظیم نمود. با کلیک کردن بر روی قسمت   و حرکت ماوس اندازه نوشته را می توان تغییر داد و با کلیک بر روی قسمت * و حرکت ماوس می توان نوشته را به موقعیت دیگری منتقل نمود. پس از تغییر هر یک از موارد ذکر شده دکمه Ok را فشار دهید.

ویرایش یک نوشته
با اجرای دستور CAD>Change>Text پنجره Editing text باز می گردد.
با کلیک کردن بر روی نوشته مورد نظر مشخصات آن در پنجره فوق ظاهر می گردد. در این صورت می توان به ویرایش مشخصات مربوط به نوشته اقدام نمود. در مورد گزینه های این بخش در قسمت Add>Text صحبت شد.

ترسیم عوارض                                                                                                                54

تغییر مشخصات گروهی از اجزا
با اجرای فرمان CAD>Change>Entities پنجره مربوط به انتخاب اجزای مورد نظر و فشار دکمه Ok پنجره دیگری به نام Change entities باز می گردد.
در این پنجره می توان مشخصات مربوط به خطوط را در ستون اول و در ستون دوم مشخصات مربوط به نقاط و در ستون سوم مشخصات مربوط به نوشته ها را به صورت هم زمان تغییر داد.

تغییر نام لایه
با اجرای دستور CAD>Change>Layer name پنجره ای باز می شود که ابتدا بایستی در قسمت         Enter old layer name نام لایه مورد نظر را انتخاب کرده و سپس در قسمت Rename to نام جدید را وارد نموده و Ok کرد.






















منحنی میزان                                                                                                                 55

منحنی میزان
8-1 ترسیم منحنی میزان
پس از تخلیه نقاط داخل Database نرم افزار و ویرایش نقاط و ترسیم عوارض مسطحاتی نوبت به ترسیم منحنی میزان می رسد. یکی از مهمترین پردازش هائی که توسط نرم افزارSDRmap انجام می شود تهیه منحنی میزان و به عبارتی دیگر انترپلاسیون است. گرچه تهیه منحنی میزان در SDRmap بسیار سریع و با سهولت زیاد انجام   می پذیرد. ولی در صورتی که نقاط برداشت شده مناسب نباشد باید زمان نسبتا طولانی را صرف تصحیح نقاط کرد.
برای آغاز انترپلاسیون مسیر زیر را فعال می کنیم:
Tools>Contouring>Edit surface>Create surface
سپس با توجه به روش های چگونگی انتخاب نقاط، نقاط مورد نظر را برای انترپلاسیون انتخاب می کنیم.
به عنوان مثال برای انتخاب کلیه نقاط جهت شرکت در انترپلاسیون روی دکمه All کلیک کنید. در این حالت نقاط به رنگ سبز در آمده و با زدن Ok نامی برای نسبت دادن به سطح حاصل از انترپلاسیون پرسیده می شود.
در قسمت Surface name نام سطح را وارد کرده (این قسمت به صورت پیش فرض Natural می باشد) و مجددا دکمه Ok را کلیک نمائید. در این صورت انترپلاسیون با سرعتی در حدود 4000 نقطه در دقیقه آغاز      می شود.

o    توجه:
هر گاه در میان نقاط موجود در Job نقطه تکراری و یا Duplicate وجود داشته باشد، در حین انترپلاسیون برنامه متوقف می شود. در این صورت پنجره ارسال گزارش گشوده می گردد.
در پنجره Send duplicate point report to … که در بخش های قبل در مورد آن صحبت شد می توان مقصدی را برای ارسال گزارش انتخاب نمود. این مقصد می تواند یک فایل نوشتاری (Text file) و یا دفترچه یادداشت تعبیه شده (Printer) در داخل نرم افزار باشد. برای ادامه کار باید دکمه Ok را فشار داد تا نقاط تکراری به حساب نیایند و لیست این نقاط در Notepad و یا تحت یک فایل ثبت شود. بدیهی است پس از پایان انترپلاسیون می توان با اجرای دستور Notepad>View Notepad و یا بازیابی فایل مورد نظر در یک ویرایشگر مثلا ویرایشگر Dos از نقاطی که در انترپلاسیون به حساب نیامده اند، آگاهی یافت.

8-2 مدیریت نمایش منحنی میزان و یا مثلث بندی
پس از ایجاد منحنی های میزان بسته به مورد، یا منحنی میزان ها و یا مثلث های استفاده شده برای انترپلاسیون به نمایش در می آیند. لذا با اجرای فرمان:
Tools>Contouring>Edit Surface>Options
و انتخاب گزینه Display Surface می توان میان Contours/Triangles یکی و یا هر دو را بنمایش در آورد. بدیهی است در صورتی که نخواهیم منحنی میزان و مثلث بندی به نمایش در آیند، بایستی دو گزینه Triangle و Contours را از حالت فعال (تیک) خارج نمائیم.

8-3 تصحیحات خطی و نقطه ای
پس از کنترل نمایش منحنی های میزان و یا مثلث بندی ها، ممکن است به علت وجود خطا و یا اشتباه، ترسیم منحنی های میزان دچار مشکل شده و توپوگرافی منطقه با واقعیت فیزیکی زمین مطابقت نداشته باشد. در این
منحنی میزان                                                                                                                  56

صورت بایستی از دو نوع تصحیح خطی و نقطه ای استفاده نمود. در این نسخه نرم افزار برخلاف نگارش های قبلی توجه خاصی به مسئله تصحیح منحنی میزان ها مبذول شده است. مهمترین نکته در امور تصحیحی این است که کلیه تصحیحات به صورت موضعی و آنی انجام می شوند و نقشه بردار می تواند اثر امور تصحیحی را فورا ببیند و نسبت به تثبیت و یا لغو آن تصمیم بگیرد. امور تصحیحی در قالب دو بخش مجزای تصحیحات نقطه ای و خطی انجام می گیرد.
تصحیحات نقطه ای توسط دستور Edit Surface>Edit Surface و تصحیحات خطی توسط دستور          Edit Surface>Bdy/Breakline اعمال می گردد.

8-3-1 تصحیحات خطی
با اجرای فرمان :
Tools>Contouring>Edit Surface>Bdy/breakline
چهار گزینه در اختیار کاربر قرار می گیرد. توسط گزینه Add line می توان خطوط تصحیحی را ایجاد نمود و با گزینه Delete line می توان خطوط تصحیحی را پاک و با گزینه Save line می توان خطوط تصحیحی ترسیم شده را ذخیره کرد و با گزینه Update line می توان اثر خطوط تصحیحی را مشاهده نمود. کلا سه نوع خط تصحیحی وجود دارد که عبارتند از:
Include boundaries
Omit boundaries
Break line
جهت ایجاد هر یک از خطوط تصحیحی زیر بایستی دستور زیر را اجرا نمود:
Tools>Cotouring>Edit Surface>Bdy/Break line>Add line
در این صورت پنجره ای به نام Add boundaries and breakline باز می شود.
در این پنجره با کلیک کردن بر روی قسمت Selection Type می توان خط تصحیحی دلخواه و مورد نیاز را انتخاب نمود. پس از انتخاب نوع خط تصحیحی می توان با وارد نمودن شماره نقطه مورد نظر در قسمت های  Line from و To نسبت به ترسیم این خطوط اقدام کرد.

Include boundaries
این خط که به رنگ قرمز است برای مشخص کردن محدوده انترپلاسیون به کار می رود. با توجه به شکل مشاهده می شود که نقاط مرزی پروژه از بیرون با هم انترپله شده اند. لذا اولین ویرایشی که به نظر می رسد باید صورت بگیرد، این است که محدوده نقشه بصورت دقیق مشخص شود یا به اصطلاح نقشه باید دورگیری شود. برای این منظور در گزینه Options منحنی ها و مثلث ها را خاموش کرده و خط تصحیحی                              Include boundaries را از بین سه ابزار ویرایشگر خطی انتخاب کرده و نقاط دور تا دور نقشه را به هم وصل  می کنیم. پس از معرفی محدوده (در قسمت های Line from و To) که حتما باید بسته باشد، خطوط تصحیحی مانند یک خط برشی عمل کرده و کلیه منحنی های ایجاد شده در خارج از محدوده را اصطلاحا می برد. هنگام استفاده از خطوط تصحیحی باید توجه داشت که پس از ترسیم آن ها باید با استفاده از دکمه Update که در پایین پنجره قرار دارد اثر خطوط تصحیحی را اعمال کرد. این عمل با استفاده از دستور                                              Edit Surface>Bdy/Break line>Update Surface نیز قابل دسترسی است.
استفاده پیشرفته تر این خط (Include boundaries) جدا کردن مناطق مجاور ولی متمایز ارتفاعی مانند نقاط بالای پل و پائین پل که فاصله مسطحاتی اندک ولی اختلاف ارتفاعی زیاد هستند می باشد.
منحنی میزان                                                                                                                  57

o    نکته:
هنگام انتخاب Include boundaries دکمه ای به نام Shrink wrap پایین پنجره به چشم می خورد. با فعال کردن این دکمه حاشیه ای ترین نقاط نقشه به عنوان نقاط باند به صورت خود کار به هم متصل شده و عملیات    باند گیری انجام می شود. در صورتی که نیاز به این باشد که محدوده نقشه با دقت زیادی انجام گیرد، معمولا کاربران ترجیح می دهند که این باند را به صورت دستی ایجاد نمایند.

Omit boundaries
این خط که به رنگ فیروزه ای است باعث می شود تا محدوده بسته مشخص شده (در قسمت های Line from و TO) توسط آن عاری از منحنی میزان باشد و برای عوارضی مانند خانه، ساختمان، صخره و ... به کار می رود. این گزینه بر عکس گزینه Include boundaries بوده و باعث می شود که محدوده تعریف شده توسط این خط انترپوله نشود.
یادآوری شود که با ایجاد این مرز مجددا برای اعمال تصحیحات فوق بایستی دکمه Update را کلیک نمود.

o    توجه:
ایجاد یک یا چند Omit boundaries داخل Include boundaries امکان پذیر بوده ولی عکس مطلب صادق نمی باشد.

Breakline
این خط که به رنگ سبز دیده می شود اصطلاحا خط جدائی است که مانع از انترپلاسیون نقاط دو طرف این خط می شود.
پس از انتخاب این خط و اتصال نقاط خط الراس و خط القعر به یکدیگر و کلیک بر روی دکمه Update می توان اثر این خطوط را مشاهده نمود. استفاده عملی این خط در داخل آبروها و پای ترانشه هاست. به این ترتیب که     هر گاه فاصله نقاط داخل آب رو و یا نقاط بالا و پائین ترانشه نسبت به دیگر نقاط فاصله بیشتری داشته باشند، منحنی میزان ها به طرف این نقاط کشیده می شوند که با ترسیم این خط تصحیحی، ابتدا نقاط بالا و پائین آبرو انترپوله شده و سپس نقاط مجاور بر اساس این خط انترپوله می شوند.

8-3-2 منبع خطوط تصحیحی
هنگام استفاده از دستور Edit Surface>Break line>Add line در قسمت پائین از کاربر خواسته می شود تا منبع خطوط تصحیحی را اعلام کند. این منابع در قسمت Source قرار دارند که عبارتند از:

User:
رایج ترین روش استفاده از همین گزینه است. در این حالت کاربر پس از انتخاب خط تصحیحی مورد نظر و وارد نمودن شماره ابتدا و انتهای خطوط در قسمت های From و To می تواند اقدام به ترسیم نماید.

File:
با معرفی فایل هائی با فرمت ویژه می توان خطوط تصحیحی را وارد کرد و برای آگاهی از فرمت این فایل ها یک سطح، با روش User انجام گرفته را در نظر بگیرید. و در محیط Dos دنبال فایل هائی با نام Boundry**.***
منحنی میزان                                                                                                                  58

و یا Breake**.*** بگردید. البته ممکن است به جای * کاراکتر های متنوعی وجود داشته باشد. این فایل ها اسکی بوده و قابل ویرایش هستند. هر خط با یک کاراکتر که موید نوع آن است مانند O یا I آغاز شده و پس از ذکر شماره نقطه به یک E به منزله پایان خط، ختم می شود.


SDR Coding:
اگر نقاط دارای کد مناسب باشند، با انتخاب Library خاص به نام Contouring Library فایل های ویژه خطوط تصحیحی (BRKSDR,BDYSDR) نیز ایجاد می شوند. که با معرفی این فایل ها خطوط تصحیحی ترسیم می شوند. کدهای استاندارد SDRmap برای این کار عبارتند از: IB,OB,BR

Layer:
از خطوط تصحیحی ترسیم شده در یک لایه می توان برای این منظور استفاده کرد.

Import:
از خطوط تصحیحی ترسیم شده در یک Job دیگر نیز می توان استفاده کرد. مورد استفاده این گزینه این است که به دلایلی کار روی Job جاری را متوقف کرده ایم ولی مایل نیستیم بار دیگر خطوط تصحیحی را از نو ترسیم کنیم و به این ترتیب از همان خطوط تصحیحی Job قبلی استفاده می کنیم.

8-3-3 ذخیره خطوط تصحیحی
به عنوان مثال فرض کنید که در Job جاری بعد از ترسیم خطوط تصحیحی می خواهیم با استفاده از دستور:  Edit surface>Bdy/breakline>Save line اقدام به ذخیره این خطوط تحت یک فایل با نام مشخص نمائیم. در این صورت پنجره Save boundaries and breakline گشوده خواهد شد.
در این پنجره در فیلد File name نامی را برای فایل وارد می نمائیم. فیلد Selection type مربوط به مشخص کردن نوع خطوطی است که می خواهیم آن ها را ذخیره کنیم. در این فیلد می توان هر سه نوع خطوط تصحیحی را فعال نمود. سپس دکمه Ok را دو بار کلیک نمایید تا خطوط فوق تحت فایل مورد نظر ذخیره شوند. حال اگر با استفاده از گزینه Create Surface نیاز به ایجاد یک سطح دیگر باشد و مایل باشیم که خطوط تصحیحی ذخیره شده را احضار نمائیم بایستی برای این کار پس از اجرا دستور:
Edit surface>Bdy/breakline>Add line
فیلد Source را که روی گزینه User می باشد به حالت File در آوریم. سپس با وارد کردن نام فایل مورد نظر در قسمت File name می توان خطوط تصحیحی را احضار نمود. حال با انجام عملیات Update می توان اثر خطوط فوق را روی منحنی های میزان جدید مشاهده کرد.

8-3-4 تصحیحات نقطه ای
قبلا بیان شد که همواره سه نوع خطا (خطای دستگاهی- خطای انسانی- خطای طبیعی) در کارهای نقشه برداری وجود دارد. بنابراین ممکن است در هنگام تهیه نقشه توپوگرافی جهت انجام عملیات ویرایشی روی تک تک نقاط نیاز به استفاده از ویرایشگرهای نقطه ای باشد. در صورتی که با استفاده از روش های اتوماسیون میزان خطاها را به

منحنی میزان                                                                                                                  59

حداقل رسانده باشیم و مخصوصا توانسته باشیم خطای ورود اطلاعات به کامپیوتر را به حداقل برسانیم در این قسمت با مشکل کمتری مواجه بوده و عملیات ویرایشی با سرعت بیشتری انجام می شود.
ویرایشگرهای نقطه ای شامل چهار گزینه می باشند:
Include points
Exclude points
Delete triangles
Swap triangles
برای دست یابی به چهار گزینه فوق دستور زیر را اجرا می کنیم:
Tools>Contouring>Edit surface>Edit surface

1.    Include points
ممکن است هنگام انترپلاسیون کلیه نقاط برای این منظور انتخاب نشوند. در نتیجه برای ملحوظ کردن این نقاط در انترپلاسیون از این گزینه استفاده می کنیم. آنگاه نقطه و یا نقاط مورد نظر را گزینش کرده و Ok را می زنیم. نقاط خارج از محدوده با این دستور به جمع نقاط انترپلاسیون نخواهند پیوست. یکی دیگر از موارد استفاده این گزینه این است که گاهی اوقات پس از ترسیم منحنی میزان نیاز به افزودن یک یا چند نقطه داخل نقشه می باشد. لذا ابتدا با دستور CAD>Add point می توان نقاط دلخواه را به نقشه اضافه نمود. آن گاه برای اینکه نقاط جدید افزوده شده به نقشه در انترپلاسیون شرکت داشته باشند بایستی از دستورsurface>Edit surface>Include points استفاده نمود.

2.   Exclude points
وجود نقاط با مختصات و یا ارتفاع غلط در میان نقاط باعث ایجاد منحنی های متداخل و یا عوارضی مانند تپه ها و گودال های غیر واقعی می شود. که با استفاده از دستور Edit surface>Edit surface>Exclude points  می توان این نقاط را انتخاب نمود و با دو بار کلیک Ok نسبت به اصلاح این منحنی ها اقدام کرد.
این نقاط اشتباه در یک نقشه توپوگرافی فاقد ارزش بوده و حتما باید پس از عملیات Exclude از نقشه حذف شوند. لذا جهت حذف این نقاط دستور: CAD>Delete>Point را اجرا می کنیم.
توجه بایستی داشت که بعضی از کاربران به جای حذف نقاط فوق، ارتفاع آن را در Database تصحیح می کنند. این عمل در مواقعی است که نقاط دارای ارزش مسطحاتی بوده (مانند گوشه ساختمان ها و ...) و با وجود این که ارتفاع غلط این نقاط منحنی میزان ها را خراب می کند ولی در چنین پروژه ای نمی توان اقدام به حذف این نقاط نمود و بایستی ارتفاع نقاط گوشه هر ساختمان با توجه به ارتفاع سقف ساختمان تصحیح شود. این عمل با استفاده از دستور Tools>Database editing>Point menu>Edit point میسر می باشد.

3.   Delete Triangles
مورد دیگر از تصحیحات نقطه ای که واقعا نقطه ای نیست حذف مثلث های انترپلاسیون است که با استفاده از دستور Edit Surface>Edit Surface>Delete Triangels صورت می گیرد. حذف مثلث و منحنی      میزان های درون آن با کلیک داخل هر مثلث صورت می گیرد.
بایستی توجه داشت پس از استفاده از این گزینه، در مواردی استفاده از گزینه Update می تواند باعث احیای برخی از مثلث ها شود.

منحنی میزان                                                                                                                  60

Swap Triangles
هر گاه دو مثلث مجاور را در نظر بگیریم، یک چهار ضلعی به وجود می آید که یک قطر آن ترسیم شده است. معمولا قطر کوچکتر ترسیم می شود. این اصل در مواردی نقشه را از حقیقت زمینی دور می کند و نیاز است که این قطر جا به جا شود تا منحنی میزان ها نظم مناسبی پیدا کنند. بنابراین با اجرای فرمان:
Edit Surface>Edit Surface>Swap Triangles
و کلیک داخل دو مثلث می توانیم همان چهار ضلعی را با قطر بزرگتر داشته باشیم. این عمل باعث تغییر شکل منحنی ها خواهد شد. این دستور قادر به تعویض مثلث هائی می باشد که چهار ضلعی مربوط محدب باشد یعنی زاویه ای بزرگتر از 180 درجه نداشته باشد. شکل زیر چهارضلعی های مجاز و غیر مجاز برای تعویض قطر را نشان می دهد.












 8-4احضار یک سطح
توجه داشته باشید که سطوح مختلفی را (با توجه به چگونگی انتخاب نقاط) می توان توسط دستور:
Edit Surface>Create Surface
ایجاد نمود. لذا در مواقع نیاز برای احضار هر یک از سطوح مورد نیاز از دستور Edit Surface>Load Surface استفاده می کنند.
با اجرای فرمان فوق و انتخاب سطح دلخواه در قسمت Surface name و زدن دکمه Ok می توان سطح دلخواه را احضار کرد.

8-5 ذخیره، کپی، تغییر نام و پاک کردن یک سطح
با اجرای فرمان Edit Surface>Surface maintenance پنج گزینه در اختیار کاربر قرار می گیرد که عبارتند از:
1.    Save Surface  : جهت ذخیره سطح منحنی میزان به کار گرفته می شود.
2.    Delete Surface  : جهت پاک کردن سطح منحنی میزان استفاده می گردد.
3.    Rename Surface   : جهت تغییر نام سطح منحنی میزان می باشد.
4.    Copy Surface: جهت نسخه برداری از سطوح منحنی میزان مورد استفاده قرار می گیرد.
منحنی میزان                                                                                                                  61

Rebuild Surface: باز سازی سطح آسیب دیده توسط این گزینه انجام می پذیرد.

 8-6امور ترسیمی
پس از انجام امور تصحیحی نوبت به امور ترسیمی می رسد. امور ترسیمی توسط دستور Tools>Countouring>Edit Surface>Edit Plot انجام می گیرد. در این مرحله می توان منحنی میزان ها و غیره را تعیین کرد. با اجرای فرمان فوق چهار گزینه به صورت زیر در اختیار کاربر قرار می گیرد:
Labels
Line details
Intervals
Entities

Labels
منظور از Label ارتفاع ثبت شده روی منحنی میزان است که معین کننده ارتفاع آن منحنی تراز می باشد.
در این بخش ما به نرم افزار اعلام می کنیم که اولا برنامه این ارتفاع را برای منحنی های اصلی (Major) و یا منحنی های فرعی (Minor) درج کند و ثانیا با چه رنگی (Pen) درج نماید. معمولا رنگ این نوشته را با رنگ خط منحنی به صورت مشابه انتخاب می کنند. علاوه بر  این اندازه این نوشته بر حسب میلیمتر در مقابل گزینه    Label spacing بر حسب میلیمتر تعیین می شود.

Line details
در این بخش رنگ منحنی های اصلی و فرعی مشخص می شوند.
باید توجه داشت SDRmap قادر به تعیین منحنی میزان با استفاده از نقاط منفی (در کارهای هیدروگرافی) نیز هست. بنابراین امکان دارد که منحنی های منفی نیز وجود داشته باشد که کاربر باید تعیین کند رنگ منحنی های مثبت (Pos Pen) و منحنی های منفی (Neg Pen) کدام است. همچنین نوع خط می تواند به صورت پیوسته (Solid) و یا خط چین (Dashed) انتخاب شود. در بخش سمت راست و پائین ماهیت خطوط تعیین می شود. گزینه Curve/Straight تعیین می کند که مایل هستیم خطوط به صورت نرم شده و یا به صورت شکسته ظاهر شوند. عدد مقابل Billow rate موید میزان نرمی منحنی هاست. هر چه عدد به یک نزدیکتر باشد منحنی ها    نرم تر ولی امکان تداخل آن بیشتر و هر چه مقدار آن به صفر نزدیکتر باشد منحنی ها شکسته ولی احتمال تداخل کمتر می شود. آخرین عدد در این ستون تعیین می کند که هنگام رسم منحنی ها که عملا به خطوط شکسته تبدیل می شوند کوچکترین اندازه پاره خط یا اصطلاحا Segment چند میلیمتر باشد.

Intervals
در این بخش ابتدا کم ارتفاع ترین و بلند ترین منحنی میزان نمایش داده شده معرفی می شوند. در بخش پائینی فاصله منحنی های اصلی و فرعی تعیین می شوند. باید توجه داشت که با معرفی منحنی فرعی (Minor) عدد مناسب منحنی اصلی که معمولا 5 برابر منحنی فرعی است در محل منحنی اصلی (Major) محاسبه می شود (ولی نه برعکس).



منحنی میزان                                                                                                                  62

o    توجه:
در مواردی پیش آمده است که بعد از تعریف Surface و تعریف منحنی میزان ها در قسمتی از نقشه شاهد گپی منحنی بوده ایم. در واقع نرم افزار نتوانسته است در آن فضا منحنی ترسیم نماید. برای اینکه نرم افزار بتواند نقاط فوق را در انترپلاسیون شرکت دهد کافیست در فیلد Plot contours between عدد گزارش نرم افزار را با کوچکترین و بزرگترین عدد ممکن عوض کنیم.

Entities
موجودیت ها و یا اجزای قابل ترسیم در نقشه در این گزینه قابل انتخاب هستند.
پاره ای از کاربران اجزای قابل ترسیم را در این مرحله انتخاب و شروع به ایجاد نقشه می نمایند. پاره ای دیگر در مراحل دیگری با استفاده از دستور:
Tools>Plot and feature code>Plot editor
این امور را به انجام می رسانند. در مورد حالت دوم در فصل شیت بندی به آن اشاره خواهیم کرد. در صورت تبعیت از گروه اول می توان اجزائی چون نقاط/ منحنی ها/ خطوط تصحیحی/ مثلث های انترپلاسیون را در قسمت Entities انتخاب کرده و سپس با دستور Edit Surface>Generate plot اقدام به تهیه یک پلات نمود. البته در این مراحل تغییری در صفحه نمایش به چشم نخواهد خورد و تنها در                                             Tools>Plot and feature code>Plot editor با انتخاب گزینه Load Plot می توان این انتخاب ها را مشاهده کرد.

8-7 تولید و چاپ نقشه
پس از اعمال تصحیحات لازم برروی نقشه و انجام امور ترسیمی می توان با استفاده از دستور                       Edit Surface>Generate Plot اقدام به ایجاد یک پلات نمود.
پس از دادن نامی به پلات تولید شده در قسمت Plot name و زدن دکمه Ok در نهایت با استفاده از دستور:
Edit Surface>Begin Ploting
می توان پلات ایجاد شده را به پلاتر (Plotter) فرستاد. و یا این که بر روی صفحه مانیتور (Screen) مشاهده نمود. و در صورت نیاز به یک فایل Dxf از پلات مورد نظر ایجاد کرده و آن را به محیط Autocad جهت     ویرایش های نهائی انتقال داد. و در انتها پس از تهیه نقشه توپوگرافی با Save، و خروج کار منحنی میزان را به پایان می بریم.
قبلا بیان شد که پاره ای از کاربران ترجیح می دهند که کار تهیه نقشه را در مرحله دیگری با استفاده از فرمان:
Tools>Plot and feature code>Plot editor
به انجام رسانند. در مورد این حالت در فصل شیت بندی صحبت خواهد شد.

 8-8اتصال و مقایسه دو سطح
با اجرا فرمان Tools>Contouring>Edit Surface>Operation دو گزینه در اختیار کاربر قرار می گیرد که عبارتند از:
Merge: جهت اتصال دو سطح مورد استفاده قرار می گیرد.
Compare: جهت مقایسه دو سطح مورد استفاده قرار می گیرد.

منحنی میزان                                                                                                                  63

8-8-1 اتصال دو سطح
فرض کنید یک منطقه در دو مرحله نقشه برداری شده است. قسمتی از منطقه پس از اتمام عملیات نقشه برداری زیر زمینی و پس از محاسبات دفتری وارد نرم افزار SDRmap شده و سایر عملیات از قبیل ویرایش و ترسیم عوارض مسطحاتی و همچنین نقشه توپوگرافی انجام شده است. در زمان دیگری قسمت دوم منطقه نیز پس از انجام عملیات نقشه برداری زمینی و سایر محاسبات دفتری پس از ورود به نرم افزار SDRmap نقشه توپوگرافی منطقه فوق نیز تهیه می شود. فرض بر این است که هر قسمت از منطقه در یک Job مجزا ذخیره شده است. لذا پس از اتصال دو Job (که در بخش های پیشین به آن اشاره شد) با استفاده از دستور:
Job>Job maintenance>Merge Job
جهت اتصال دو منحنی میزان، با اجرای فرمان Edit Surface>Operation>Merge پنجره ای به نام   Merge Surface باز می گردد:
در این پنجره بایستی نامی در قسمت Merge Surface برای Surface نهائی (حاصل از اتصال دو سطح مختلف) وارد نمود و پس از انتخاب دو سطح مورد نظر در قسمت های Major Surface و Base Surface با زدن دکمه Ok دو سطح انتخاب شده را به یکدیگر متصل کرد. بایستی توجه نمود که اتصال دو سطح موجود در یک Job نیز به روش فوق امکان پذیر است.

8-8-2 مقایسه دو سطح
در بعضی از پروژه های نقشه برداری نیاز به محاسبه حجم توده خاکی است که یا برداشته شده و یا دپو شده است و ما نقشه توپوگرافی آن را در دو حالت در دست داریم.
بنابراین فرض بر این است که نقاط در دو Job مختلف منتقل شده و منحنی میزان هر یک تهیه شده است. در این حالت قبل از محاسبه حجم بایستی ابتدا به کمک دستور:
Edit Surface>Operation>Compare
از مقایسه دو سطح نقاطی را ایجاد کنیم که ارتفاعشان برابر با تفاضل نقاط متناظر روی دو سطح است. هر گاه نقاط سطح مقایسه نسبت به نقاط سطح مرجع بالاتر باشند ارتفاع نقطه مثبت و در غیر این صورت ارتفاع آن منفی است.
در این پنجره ابتدا بایستی نامی در قسمت Comp Surface برای Surface نهائی (حاصل از مقایسه دو سطح مختلف) وارد نمود و پس از انتخاب دو سطح مورد نظر در قسمت های Major Surface و Base Surface با زدن دکمه Ok دو سطح انتخاب شده را با یکدیگر مقایسه کرد.
بهتر است نقاط ایجاد شده را به جاب جدید برده و منحنی میزان جدیدی را بر مبنای این نقاط –که ارتفاع مثبت و منفی دارند- ایجاد کنیم. در مرحله دیگری می توان اقدام به محاسبه حجم نمود. بایستی توجه نمود که مقایسه دو سطح از طریق دستور Tools>Data Comparison>Compare 2surf نیز عملی است.

 8-9اضافه کردن دستی نقاط به داخل نقشه توپوگرافی
برخی اوقات نیاز به افزودن نقاطی به دلیل تراکم کم به داخل نقشه توپوگرافی ضروری است و بهترین موقع برای اضافه کردن دستی نقاط، بعد از ترسیم منحنی های میزان و ویرایش آن ها است. قبل از این که اقدام به اضافه کردن نقطه بکنیم ابتدا در مسیر زیر منحنی میزان ها را روشن می کنیم.
View>Contorurs


منحنی میزان                                                                                                                  64

سپس با اجرای فرمان فوق و انتخاب سطح مورد نظر در قسمت Surface Name و دادن فاصله منحنی های میزان در قسمت های Major Interval و Minor Interval و با در نظر گرفتن حالت Yes در قسمت Interpolate Heights محدوده انترپوله شده دارای ارتفاع می باشند. حال اگر با دستور
Tools>Database Editing>Point Menu>Add Point
در هر قسمتی از نقشه کلیک نمائیم نقطه ای اضافه می شود که ارتفاع آن را نرم افزار با واسطه یابی محاسبه و درج می نماید.































شیت بندی و گرفتن خروجی                                                                                                65

شیت بندی و گرفتن خروجی
9-1 مقدمه:
پس از انجام کلیه امور پردازشی طبعا زمان ترسیم فرا می رسد. در اکثر مواقع نمی توان نتیجه کار را تنها در یک شیت جای داد و نیاز به شیت های متعددی است. در نرم افزار SDRmap شیت بندی در نهایت سهولت و راحتی انجام می گیرد.
از آن جا که در مراحل شیت بندی نیاز به معرفی شیت استاندارد و گرید استاندارد است، قبل از بررسی مقوله   شیت بندی، تعریف شیت و گرید استاندارد توضیح داده می شوند. منظور از شیت استاندارد، Plan from است که جهت ترسیم نقشه ها در محدودهای متحدالشکل به کار می رود و منظور از شبکه استاندارد، Grid است که نحوه ترسیم مختصات را در پائین و کنار نقشه و همچنین نحوه ترسیم شبکه ها را کنترل می کند.

9-2 طراحی شیت استاندارد
ابعاد شیتی که در ایران به صورت استاندارد رایج است 800*600 میلیمتر می باشد. این شیت چون مطابق با استاندارد های جهان نبوده لذا در نرم افزار پیش بینی نشده است. بنابر این می توان این شیت را یک بار در نرم افزار تعریف نموده و در موقع لزوم از آن استفاده کرد.
پس از اجرای دستور Tools>Plot and feature coding>Plan from editor چهار گزینه در اختیار کاربر قرار می گیرد:
New plan from                           ایجاد یک شیت جدید
Edit plan from                            ویرایش یک شیت موجود
Delete plan from                        پاک کردن یک شیت موجود
Save plan from                          ذخیره شیت ایجاد و یا ویرایش شده
جهت ایجاد یک شیت استاندارد از دستور زیر استفاده می کنیم:
Tools>Plan and feature cooding>Plan from editor>New plan from
پس از اجرای فرمان بالا نرم افزار در مورد قطع کاغذ مورد استفاده از کاربر سوال می کند.
اگر قطع استانداردی مورد نظر باشد در سمت راست با اشاره روی کلید Paper size از میان قطع های استاندارد، کاغذ A0 و یا A1 را انتخاب می کنیم. در غیر این صورت می توان ابعاد دلخواهی را برای قطع کاغذ بر حسب میلیمتر در قسمت های X dim و Y dim وارد نمود. مطابق شکل بالا در صفحه نمایش دو کادر متداخل به رنگ فیروزه ای به نمایش در می آید. کادر بیرونی معرف کاغذ و کادر درونی فضائی را نشان می دهد که به سبب معرفی حاشیه (Margin) خود را محدود به استفاده از آن کرده ایم. در این جا بهتر است که قسمت Margin را صفر در نظر گرفت. سپس با فشار دکمه Ok یک کادر به رنگ فیروزه ای به نمایش در می آید. طبعا این دو کادر هیچ کدام ترسیم نمی شوند و تنها نمایشگر محدوده هستند.
حال اگر چه موفق به ترسیم یک کادر شده ایم ولی تحت این شرایط هنوز برای نرم افزار محل ترسیم معین نشده است. لذا باید به کمک دستور:
Tools>Plot and feature coding>Plan from editor>Plot window>Create window
با روشی مشابه به رسم کادر محل ترسیم را که داخل همین کادر است معرفی کنیم. به عبارت دیگر با اجرای دستور فوق یک کادر قرمز در اختیار کاربر قرار می گیرد. با توجه به اهمیت اندازه این کادر بهتر است فعلا یک بار بر روی دکمه Ok اشاره کنیم. در این صورت پنجره ای گشوده می شود.

شیت بندی و گرفتن خروجی                                                                                                66

در بخش پائین در ستون اول چهار عدد به چشم می خورد. دو عدد بالائی مختصات گوشه سمت چپ و پائین و دو عدد پائینی مختصات گوشه سمت راست و بالا را نشان می دهد. با درج اعداد مناسب می توان محل و اندازه کادر را تعیین نمود. برای مثال برای ایجاد یک کادر با ابعاد 80*60 سانتی متر اعداد صفر و صفر را در قسمت های Bottom X و Bottom Y و اعداد 800 و 600 را در قسمت های Top X و Top Y وارد نمائید.
به علت وجود دکمه Snap در بخش پائینی گاهی اوقات نرم افزار به علت چسباندن کادر به نزدیک ترین نقطه و یا خط بر روی اعداد داده شده اثر می گذارد. در این صورت بهتر است با اشاره بر روی دکمه Snap آن را بدون تیک کنیم تا اثر Snap کردن از بین برود. در ستون دوم می توان رنگ کادر ترسیمی و نوع خط آن را تعویض کرد. از آن جا که مایلیم این کادر واقعا ترسیم شود باید مقابل گزینه Type به صورت Plotted تنظیم شده باشد. با زدن دکمه Ok کادر ترسیم شده تثبیت می شود.
پس از وارد نمودن ابعاد کاغذ و محدوده نقشه به کمک دیگر ابزار ها مانند متن (Text)، سمبل (Symbol)، کادر (Rectangle) و خط (Line) می توان شیت استاندارد را شکل داد. همان طور که بار ها تکرار شده است، امکان فارسی نویسی در SDRmap وجود ندارد لذا ایجاد یک شیت استاندارد مشابه با شیت استاندارد سازمان          نقشه برداری کشور گر چه ممکن است ولی نه از لحاظ زیبائی و نه از لحاظ راحتی منطقی نیست. لذا اغلب کاربران جهت معرفی یک شیت استاندارد به یک کار ساده (مانند بالا) بسنده می کنند و تنها گروهی، برخی از عناوین مانند مقیاس، مختصات گوشه سمت چپ و پائین و تاریخ را در گوشه ای از کادر درج می کنند.
حال نوبت آن رسیده است که Plan from طراحی شده را تحت نامی ذخیره کنیم. برای این کار از منوی      Plan from editor گزینه Save plan from را انتخاب می کنیم. در این صورت پنجره ای به نام           Save plan form باز می گردد.
برای ذخیره کردن، نرم افزار علاوه بر پرسش نام فایلی که باید شیت استاندارد در آن ذخیره شود (In file)، نام شیت استاندارد (Plan from) را نیز می پرسد. بایستی توجه داشت که در یک فایل 10 شیت استاندارد جای    می گیرد.
برای ارزیابی و ویرایش این شیت نیز ابتدا باید نام فایل مربوطه انتخاب و سپس نسبت به انتخاب شیت اقدام کرد. جهت باز یابی دستور زیر را اجرا کنید:
Tools>Plot and feature coding>Plan from editor>Edit plan from

9-3 طراحی شبکه استاندارد
شبکه استاندارد بر نحوه درج مختصات و گرید بندی داخل کادر تعریف شده در مرحله تعریف شیت استاندارد اثر می گذارد. گرچه می توان گرید های جدیدی را مطابق سلیقه ایجاد کرد. لیکن معمولا ویرایش همان گرید های   نرم افزار، نیاز را مرتفع می سازد. لذا برای ویرایش، مثلا گرید Border مسیر زیر را فعال می کنیم:
Tools>Plot and feature coding>Grid editor>Edit grid
با اجرای فرمان فوق پنجره Edit grid گشوده می شود. با کلیک بر روی قسمت Grid باکسی باز می گردد.
گرید Border را انتخاب و Ok نمائید. جهت درک بهتر این بخش نیاز به معرفی چند واژه است. منظور از Lable همان مختصات قابل درج در کنار نقشه است. منظور از Border کادر تعریف شده در بخش Plan from است. منظور از Cut خط کوتاهی است که معمولا در موقعیت مناسبی نسبت به مختصات Lable ترسیم می شود. این تعاریف در شکل زیر خلاصه شده اند:


شیت بندی و گرفتن خروجی                                                                                                67













با انتخاب گرید Border پنجره دیگری باز می گردد. این پنجره دارای زیر گزینه های زیر می باشد:

Label format:
تعیین می کند که Label با چه شکلی درج شود. مثلا انتخاب Value به معنای درج تنها مختصات است. Dirn مشخص می کند که علاوه بر مختصات، شمال و شرق (N,E) شبکه نیز درج گردد. به عبارتی Dirn با درج E,N به کاربر در یافتن شمال نقطه یاری می رساند.
Units واحد اندازه گیری طول را نشان می دهد. ترکیب های مختلفی از سه مورد را می توان به کار برد ولی در ایران از گزینه Value استفاده می شود.

Label Type:
تعیین کننده درج مختصات دکارتی یا جغرافیائی است که معمولا مورد اول انتخاب می شود.

Label Position:
موقعیت نسبی Label را نسبت به خط Cut نشان می دهد. گزینه های مفید و پر استفاده این قسمت Start و Above می باشد. مورد Start یعنی ابتدا مختصات نوشته شود و بعد خط کوتاه ترسیم گردد. Above مشخص کننده درج مختصات بالای خط کوتاه می باشد.

Label Side:
موقعیت های درج مختصات را تعیین می کند که معمولا سمت چپ و پائین نقشه است که نماد 1 و 3 همین امر را نشان می دهد.
رنگ و اندازه مختصات (Character pen/Character size) درج شده در بخش دوم ستون اول تعیین می شود.
بخش سوم ستون اول نحوه ترسیم کادر را نشان می دهد که معمولا به صورت Full انتخاب می گردد.
گروهی معتقدند که خطوط Cut بایستی به صورت پیوسته ترسیم گردند که کادر نقشه را به صورت مربع های بزرگ تقسیم بندی می کند. در این صورت گزینه Cut type به صورت Full انتخاب می شود و جهت تعویض رنگ این خطوط می توان از گزینه Cut pen استفاده جست. اما اگر در گزینه Cut type حالت Border انتخاب شود
شیت بندی و گرفتن خروجی                                                                                                68

می توان در بخش اول ستون دوم در مورد نحوه ترسیم علائمی در محل برخورد خطوط فرضی Cut تصمیم گیری کرد. معمولا در این موقعیت ها یک بعلاوه ترسیم می شود. که برای این کار گزینه Plot Crosses را به حالت Yes تبدیل کرده و نوع سمبل را Cross انتخاب کرده و اندازه آن هم قابل تعیین است. در ذیل Cut type نحوه ترسیم خط Cut پرسیده می شود که می تواند به صورت Fixed (با طول ثابت) و یا Text انتخاب شود. زمانی که گزینه Label Position در وضعیت Above قرار دارد گزینه Text بهتر است تا طول خط Cut با مختصات نوشته شده تطبیق پیدا کند و اگر حالت Start باشد، گزینه Fixed بهتر است تا طول همه خط های Cut بدون توجه به مختصات به یک اندازه باشد. در بخش سوم ستون دوم محل عبور کادر نسبت به Label و خط Cut پرسیده می شود. در حالتی که Label Position به صورت Above باشد گزینه Out side بهتر است تا خط Label و Cut در داخل کادر نقشه قرار گیرند. ولی در حالت Start گزینه Middle بهتر می باشد.
آخرین گزینه مربوط به درج مختصات در گوشه سمت چپ و پائین نقشه است. طبق استاندارد بعضی از کشور ها در این ناحیه مختصات X,Y جابجا نوشته می شوند. یعنی در ردیف افقی، سمت چپ، اولین مورد Y است (و نه X) و در ردیف قائم، در پائین، اولین مورد X است (و نه Y). استاندارد ایران چنین چیزی را قبول نمی کند ولذا برای گزینه Label Origin همان حالت No را انتخاب می کنیم.
 پس از طراحی شبکه و شیت استاندارد آماده شیت بندی می شویم. تصور بر آن است که کلیه امور پردازشی به پایان رسیده و کلیه سمبل ها، متن ها و خطوط مورد نیاز ترسیم و در لایه های فعال و روشن قرار گرفته اند.

9-4 شیت بندی
بر ای انجام شیت بندی از دستور:
Tools>Plot and feature codes>Plot editor
استفاده می کنیم. قبل از تشریح مراحل شیت بندی ذکر این مهم ضروری است که شیت بندی در SDRmap   بی شباهت با عکس برداری نیست یعنی از تعداد موضوع که در کادر قرار می گیرند عکس گرفته می شود     (Creat plot)، سپس عکس ظاهر می شود (Write plot) و در نهایت عکس چاپ می شود (Plotting). طبعا اگر در عکس شخصی حاضر نباشد در هنگام چاپ عکس هم حاضر نخواهد بود.
برای شیت بندی ابتدا کلیه موضوعات مورد نظر در نقشه را از قبیل خطوط، سمبل ها، نقاط و ... را ظاهر می کنیم. اگر مراد تهیه نقشه توپوگرافی است بایستی منحنی میزان ها نیز حضور داشته باشند (View>Contours). سپس با دستور:
Tools>Plot and feature codes>Plot ediyor>Creat plot>Add plot
کار شیت بندی را آغاز می کنیم. با انتخاب این دستور سوالی مبنی بر انجام Zoom پرسیده می شود که پاسخ مثبت و منفی تقریبا علی السویه است. با اجرای فرمان بالا پنجره Plot definition گشوده می شود.
با درج مقیاس و دوران (Scale/Nth pt orient) و مختصات سمت چپ و پائین نقشه (Origin E/Origin N) کار را آغاز می کنیم. هنگام کار با شیت های 80*60 باید مختصات درج شده مضربی از 0.1 مقیاس باشند تا تقسیم بندی گریدها اصطلاحا کامل باشد و خورده نیاورد.
در سطر اول، ستون سوم نوع گرید و فاصله گریدها درج می شوند (Grid type/Grid int). در قسمت Grid int بایستی عدد وارد شده یک دهم مقیاس باشد.
در سطر سوم شیت استاندارد را انتخاب می کنیم. ابتدا در مقابل In file کلیک کرده و فایل مورد نظر را انتخاب می کنیم و سپس در مقابل Plan from نام شیت مورد نظر را پیدا می کنیم. تنها کار باقی مانده نام گذاری این شیت در مقابل Create plot می باشد.
شیت بندی و گرفتن خروجی                                                                                                69

با زدن Ok رنگ شیت که تا به حال قرمز بوده به رنگ سفید در می آید. به این ترتیب مرحله عکس گرفتن تمام شده است و در صورتی که تنها یک شیت مورد نیاز باشد با اجرای فرمان:
Tools>Plot and feature codes>Plot editor>Creat plot>Write plot
عکس گرفته شده را ظهور می کنیم. در صورتی که نیاز به شیت های زیادی باشد قبل از Write plot با زدن مجدد Add plot می توان به دفعات، شیت های بیشتری را ایجاد نمود تا آن جا که کل منطقه توسط شیت های بعدی پوشیده شود. شیت بندی را از سمت چپ و پائین نقشه شروع و بعد از چیدن شیت های پائینی برای ردیف بالایی دوباره شیت ها را از سمت چپ کنار هم می چینیم. به عبارت دیگر در چیدن شیت ها کنار هم باید این کار به صورت منظم از سمت چپ به راست در جهت پائین به بالا صورت گیرد. برای این که شیت ها کاملا موزائیک شوند پس از ظاهر شدن پنجره مربوط به شیت دوم قسمت های Origin E و Origin N را فعال کرده و نشانگر ماوس را به انتهای ضلع سمت راست شیت قبلی که در واقع شروع محور X شیت جدید است برده و کلیک        می کنیم. در صورت لزوم برای انتخاب دقیق ضلع فوق از Zoom استفاده می کنیم. به همین روش می توان کل منطقه را شیت بندی نمود.
 مرحله بعدی ظهور عکس ها و یا Write plot است. طبعا کار ما در این مرحله به پایان رسیده و با زدن دکمه Esc آماده چاپ نقشه ها می شویم.

 9-5تغییر فرامین
هنگام ایجاد پلات با گزینه Write plots فایل هایی مربوط به آن شیت ایجاد می شوند که حاوی یک رشته فرامین است. گر چه معمولا این فرامین به صورت خود کار ایجاد شده لیکن می توان این فرامین را به صورت دستی درج کرد. این قسمت را با ذکر یک مثال توضیح می دهیم.

مثال:
پس از شیت بندی و شروع چاپ متوجه شده ایم که کلیه نقاط از شیت D3 به بعد به جای درج به رنگ سفید مثلا به رنگ قرمز در آمده اند و ارتفاع آن ها که بایستی 2 میلیمتر باشد با اندازه 4 میلیمتر درج شده اند. جهت حل این مشکل ابتدا دستور:
Tools>Plot & Feature codes>Plot editor>Edit commands
را فعال نموده و پلات مورد نظر را انتخاب می کنیم. پس از انتخاب پلات و زدن دکمه Ok پنجره ای باز می شود.
در پنجره بالا خط های لایت را به انتهای فرامین برده و با زدن دکمه F10 و انتخاب گزینه Insert a command آماده درج یک فرمان می شویم. در این حالت دکمه Space bar را فشار داده و از میان لیست بلند بالا گزینه Symbol pen را انتخاب کرده و در مقابل آن رنگ سفید را انتخاب می کنیم.
بار دیگر با زدن دکمه Space bar گزینه Annotation size را بر می گزینیم و در مقابل آن عدد 2 میلیمتر را وارد می کنیم. به همین صورت می توانیم تغییرات دیگری را در پلات انتخاب شده اعمال نمائیم. توجه داشته باشید که بخش Commands نیاز به تجربه زیادی دارد. لذا بهتر است کاربران مبتدی با این قسمت کاری نداشته باشند.
یکی از مزایای شیت بندی با SDRmap این است که حتی بعد از شیت بندی می توان مقیاس، شیت استاندارد و خلاصه همه پارامتر های وارد شده در هنگام Add plot را تغییر داد. پس از تغییر نگران نباشید که شیت جدید مثلا مساحت زیادی را پوشش می دهد و احتمالا تعدادی از خطوطی که در شیت قبلی نبوده اند را از دست       می دهیم. اما به یاد داشته باشید که اگر هنگام ایجاد شیت قبلی منحنی ها یا لایه ای خاموش بوده باشد در شیت جدید نیز ظاهر نخواهد شد. عمل تغییر پارامترهای پلات تولید شده با استفاده از دستور:
شیت بندی و گرفتن خروجی                                                                                                70

Tools>Plot & Feature Codes>Plot Parameters
انجام می پذیرد.

9-6 چاپ
در ادامه کار برای رفتن به مرحله چاپ یا گرفتن خروجی مسیر زیر را فعال می نمائیم:
Plot editor>Begin Plotting>Existing plot
نام پلات های خود را در پنجره بالا انتخاب کرده و با Ok کردن پنجره فوق وارد مرحله چاپ یا گرفتن خروجی از نقشه می شویم.
در صورتی که مایل باشیم، حاصل کار را روی صفحه نمایش ببینیم بایستی گزینه Screen در حالت Yes باشد. در صورت تمایل ارسال به پلاتر، بایستی گزینه Plot را در حالت Yes انتخاب نمائیم در این صورت بایستی نوع پلاتر و موارد تنظیمی ارتباط با پلاتر در ستون دوم در قسمت Using تعیین شود.
در نگارش 6.5 امکان ارسال به پرینتر هم میسر است. در این صورت با کلیک بر روی Plot حالت Print را انتخاب نمائید.
اگر بخواهیم از نقشه یک خروجی با فایل Dxf تهیه نمائیم بایستی قسمت Dxf را به حالت Yes انتخاب کرده و در قسمت File نام و مسیر فایل مورد نظر را وارد نمائیم. در پنجره زیر اگر بخواهیم خطوط به صورت Polyline و سمبل ها به صورت Block وارد فایل Dxf شوند و حجم فایل Dxf ایجاد شده در حداقل ممکن باشد تمام   قسمت های بالا را به صورت Yes در آورده و قسمت File type را در حالت Binary انتخاب نمائید.

9-7 بعد از SDRmap
در صورتی که بخواهیم کارهای کارتوگرافی از قبیل درج لژاندر، فارسی نویسی و غیره انجام دهیم باید از محیط های دیگری مانند: Microstation و Autocad استفاده کنیم. برای خواندن فایل Dxf در محیط Autocad از فرمان Dxfin و یا از منوی فایل گزینه Import استفاده می کنیم. ممکن است فایل منتقل شده به  Autocadاز نظر فونت به کار رفته برای اعداد از نظر کار بر زیبا نباشد. لذا با تغییر مربوط به Style موسوم به Montext و انتخاب فونت جدید می توان این مشکل را حل کرد. مشکل دیگر وجود تعداد زیادی لایه و نوع خطوط بی مصرف در بطن فایل Dxf انتقال یافته است. این مشکل نیز با دستور Purge قابل حل است.